Het gebeurt niet vaak dat een concertprogramma de grenzen van de musicologie zo radicaal overstijgt dat de klank zelf een fysieke, haast architectonische realiteit wordt. Wie bekend is met de nalatenschap van conceptueel kunstenaar Lawrence Weiner (1942–2021), weet dat taal voor hem geen louter communicatiemiddel was, maar een plastisch materiaal – een sculptuur van betekenis. Dat de Gentse Herbert Foundation op zondag 31 mei de allereerste live-uitvoering presenteert van zijn historische lp 7 uit 1972, mag dan ook historisch én artistiek een unicum genoemd worden. In de schaduw van de lopende tentoonstelling RED AND GREEN AND BLUE MORE OR LESS belooft dit een middag te worden waarin taal en klank elkaar opzoeken in een diepgaande denkbeweging.
Het skelet van de toonladder
Toen Weiner in 1972 via galerie Yvon Lambert zijn eerste langspeelplaat uitbracht, zocht hij bewust de transformatieve kracht van de audio op. 7 is streng en tegelijk oneindig vrij opgebouwd rond de zeven fundamentele noten van onze westerse toonladder, van C tot B (of do tot si). Het werk functioneert als een minutieus taalkundig en muzikaal onderzoek: elke noot wordt stapsgewijs verkend in haar verschillende registers – hoog, midden, laag – en in haar harmonische verschuivingen via kruisen en mollen.
De structuur die Weiner hiermee dicteert, is geen rigide partituur, maar een skelet. De taal genereert het traject; de leestekens en de specifieke zinsbouw bepalen het ritme waarmee de ruimte wordt bespeeld. Het is een esthetiek die volledig vrij blijft van maniërisme of goedkoop effect. Alles draait om de pure essentie van de verhouding tussen de stem en het instrument.
Een parallelle dialoog in klank en dictie
Nicolas Di Costanzo
De live-uitvoering in Gent belooft een fascinerende oefening in contrasten en akoestische resonantie te worden. Weiners conceptuele teksten worden eerst in het Engels voorgedragen door David Chan, waarna Marieke Van Acker de Franse vertaling voor haar rekening neemt. Juist in die opeenvolging schuilt de poëzie: de inherente verschillen in zinsbouw, dictie en taaleigen tussen het Engels en het Frans dwingen tot subtiele klankverschuivingen.
Op deze talige impulsen reageert fluitiste Sara Di Constanzo. Haar instrument krijgt de opdracht om niet louter te begeleiden, maar om in directe, parallelle dialoog te treden met het gesproken woord. Waar de stem stopt, reikt de fluit naar de transcendentie; waar de taal begrenst, opent de klank de ruimte. Het belooft een uitvoering te worden waarin de musici en sprekers de spanning minutieus moeten opbouwen, balancerend tussen de strengheid van het concept en de absolute muzikale vrijheid van het moment.
Introspectie en ontmoeting
Wat deze namiddag extra betekenis geeft, is de organische inbedding binnen de muren van de Herbert Foundation. De vriendschap en radicale toewijding die verzamelaars Annick en Anton Herbert destijds met Weiner deelden, voelt in deze Gentse loods nog altijd tastbaar aanwezig. Na het concert en een aansluitend gesprek met de uitvoerders door directeur Laura Hanssens, wordt het publiek uitgenodigd om de tentoonstelling te bezoeken. Klank, ruimte en verstilling vloeien zo naadloos in elkaar over. Een zeldzaam moment van sereniteit en artistieke intensiteit dat de luisteraar ongetwijfeld niet als een toevallige gebeurtenis, maar als een diepe intellectuele beleving zal bijblijven.
Praktisch:
- Wat: Concert Lawrence Weiner, 7
- Wanneer: Zondag 31 mei 2026, deuren open vanaf 13:30, start om 14:00
- Waar: Herbert Foundation (Loods), Raas van Gaverestraat 106, Gent
- Meer info en tickets: https://herbert-foundation.weticket.io/concert-lawrence-weiner-7
