Op zaterdag 26 september wordt de Sint-Salvatorkerk in Harelbeke het decor voor Vibrations, een bijzonder muzikaal parcours waarin oude en nieuwe muziek, elektronica en improvisatie in elkaar overvloeien. Het publiek blijft daarbij niet noodzakelijk netjes op zijn stoel zitten: de muziek verspreidt zich door de kerk, tot in de historische klokkentoren, en nodigt uit om zich tussen de musici te bewegen. Componist Diederik Glorieux, die de avond cureert, ziet Vibrations vooral als een laboratorium voor co-creatie.
“Eigenlijk staat de hele avond in het teken van verschillende vormen van co-creatie”, vertelt Glorieux wanneer ik hem enkele dagen voor het concert spreek. Het is de tweede editie van een initiatief waarvan hij hoopt dat het jaarlijks kan terugkeren. Centraal staat de ontmoeting tussen professionele musici en het inclusieve stads[K]oor, maar evenzeer de vraag hoe componeren, improviseren en gezamenlijk creëren in elkaar kunnen grijpen.
Daarbij vertrekt men niet noodzakelijk van een volledig vastgelegde partituur. Muzikale ideeën, fragmenten, texturen of harmonische kaders kunnen het vertrekpunt vormen waarbinnen musici verder zoeken. “We starten van een aantal muzikale ideeën, een aantal cellen, en die worden de aanzet voor de improvisatie”, legt Glorieux uit.
Dat principe loopt als een rode draad door de avond. Componist en klankkunstenaar Jorrit Tamminga, die jarenlang nauw samenwerkte met Wim Henderickx, opent het parcours met akoestische en elektronische klanken. Ludo Geloen gaat op beiaard en orgel eveneens in dialoog met het werk van Henderickx. Later brengt hij samen met Vocaal Ensemble Huniyāgar motetten van Peter Benoit.
Ook de musici van HERMESensemble zoeken telkens vanuit bestaand muzikaal materiaal een eigen weg. Altviolist Marc Tooten vertrekt vanuit Henderickx’ RAGA, terwijl sopraan Mireille Capelle zich op diens 2 Mantra’s baseert. Peter Merckx onderzoekt in Unfolding Sound dan weer hoe akoestische klanken en live-elektronica elkaar kunnen beïnvloeden.
Met The Cold Song van Henry Purcell, gezongen door contratenor Pieter De Praetere in een arrangement van Dimitri Andreas, duikt een heel andere klankwereld op. Andreas, die ook als dj en producer actief is, stelt vervolgens in primeur zijn nieuwe werk Pelican voor, waarin elektronische ritmes en organische percussie zich door de kerkruimte verspreiden.
Het culminatiepunt van de avond wordt Vārāhī, een nieuwe compositie van Glorieux zelf, waarin stads[K]oor, HERMESensemble, Dimitri Andreas en Pieter De Praetere samenkomen. Ook hier is niet iedere noot vooraf vastgelegd. De muzikale contouren, texturen en opeenvolgende delen zijn voorbereid, maar binnen die structuur blijft ruimte voor de uitvoerders.
Glorieux zal het stads[K]oor daarbij voor het eerst zelf dirigeren. “Ik geef aan wanneer we naar een nieuwe sectie gaan. De muzikale idee is omschreven, maar wat er precies zal gebeuren, zullen we de dag zelf zien.”
Die openheid is voor hem geen doel op zich. Ze hangt samen met een belangrijk uitgangspunt van het project: de verschillende deelnemers moeten op een gelijkwaardige manier kunnen bijdragen. Niet iedereen beschikt over dezelfde muzikale ervaring of vaardigheden, maar iedere deelnemer moet binnen het geheel een eigen stem kunnen laten horen. “Niet op een gelijke, maar wel op een gelijkwaardige manier”, benadrukt Glorieux.
Ook het publiek krijgt een andere positie dan tijdens een traditioneel concert. Het bevindt zich tussen de musici en kan op verschillende plaatsen luisteren en rondwandelen. Daardoor wordt de ruimtelijke ervaring zelf onderdeel van de muziek. Glorieux hoopt dat het publiek zich vooral openstelt voor die ontdekkingstocht: niet alles hoeft vooraf verklaard of begrepen te worden.
Misschien is precies daarin de betekenis van de titel Vibrations te vinden: niet alleen instrumenten en stemmen brengen iets aan het trillen. Ook muzikale tradities, professionele en niet-professionele musici, elektronica, ruimte en publiek worden met elkaar in resonantie gebracht. Wat daaruit ontstaat, ligt niet helemaal vooraf vast.
Vibrations vindt plaats op zaterdag 26 september in de Sint-Salvatorkerk, Gentsestraat 4 in Harelbeke. Er zijn twee parcours: om 20 uur blijft het publiek op het gelijkvloers; om 20.30 uur leidt het parcours ook naar de klokkentoren. Beide voorstellingen duren ruim anderhalf uur. Het project is een initiatief van Musica H. in samenwerking met CC het SPOOR en onderzoeksgroep Labo XIX&XX van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Tickets zijn verkrijgbaar via CC het SPOOR.