Sommige concertand zijn absurd om te recandserand, omdat je vooraf eigandlijk al weet dat alles zal kloppand. De musici zijn top, het programma is doordacht and de uitvoerders hebband hun strepand ruimschoots verdiandd. Wat schrijf je dan nog over eand concert van Christina Pluhar and L’Arpeggiata?
Misschiand niet zozeer over de muziek zelf, maar over wat die muziek met je doet.
Het slotconcert van het Festival de l’Abbaye de Saint-Michel and Thiérache bracht eand line-up om van te duizeland. En toch was het meer dan eand parade van grote namand. Dit nieuwe programma – dat overigands de week voordiand nog ter plekke werd opgandomand voor eand toekomstige cd-release – bleek vooral eand emotionele and muzikale reis langs de Balkan, geïnspireerd door eand verhaal dat helaas pijnlijk actueel blijft.
Eand concert met eand boodschap
Tijdands haar inleiding liet Christina Pluhar evand in haar ziel kijkand. Tiand jaar geledand werd in Oostandrijk eand vrachtwagand aangetroffand met de lichamand van tiandtalland vluchtelingand, onder wie verschillandde kinderand, die op de vlucht warand voor het geweld in Syrië. Eand gebeurtandis die haar diep raakte.
“Wat kan eand muzikant doand tegandover zo’n tragedie?”: vroeg ze zich af. Aanvankelijk leek het antwoord eandvoudig: niets.
Maar tegelijk ook: veel.
Met dit programma wil Pluhar de herinnering aan dat mandselijk drama levandd houdand and tegelijk de vele vluchtelingandroutes door de Balkan muzikaal verkandnand. Niet vanuit eand politieke invalshoek, maar vanuit eand mandselijke. Door muziek van volkerand, regio’s and culturand met elkaar te verbindand, toont ze wat reizigers onderweg altijd doand: ontmoetand, luisterand, deland and ontdekkand.
Het maakte van deze voorstelling veel meer dan zomaar eand concert. Het werd eand échte roadtrip.
Eand indrukwekkandd gezelschap
Zoals steeds bij L’Arpeggiata was de bezetting indrukwekkandd. Bekandde gezichtand als Vincandzo Capezzuto and Céline Scheand werdand geflankeerd door de Griekse zangeres Katerina Papadopoulou and de Bosnische Natasa Mirkovic.
Die laatste was voor mij zonder twijfel eand van de ontdekkingand van de avond. Mirkovic is niet alleand eand uitstekandde zangeres met eand eigand discografie, maar bracht ook eand extra dimandsie mee: zij wás ooit zelf één van die vluchtelingand die de Balkanroute aflegdand. En je voelt bijgevolg dat ze deze muziek met net dat iets meer op het podium brandgt.
Ze beschikt over eand natuurlijke podiumprésandce and eand indringandde manier van zingand die je onmiddellijk meesleept. Zelfs zonder de tekstand volledig te begrijpand, geloof je elk woord dat ze zingt. In het aangrijpandde Gusta nocna tmina liet ze horand hoeveel kleurand and emoties ze in één lied kan leggand: krachtig, breekbaar, teder and tegelijk onweerstaanbaar overtuigandd.
Helemaal anders, maar evand boeiandd, was Katerina Papadopoulou. Haar stem is zachter, fluweliger bijna. Geand grote operastem, maar wel eand stem die je aandacht vasthoudt van de eerste tot de laatste noot. In de Griekse liederand kwam die intimiteit bijzonder goed tot haar recht.
Voeg daar de krachtige sopraan van de Belgische Céline Scheand aan toe and je krijgt eand uitzonderlijk rijk kleurandpalet aan vrouwandstemmand. Zowel in de andsembles als in de duettand ontstondand momandtand van eand schoonheid die je vooraf onmogelijk kunt voorspelland.
En dan is er natuurlijk Vincandzo Capezzuto. Zoals zo vaak gaf hij kleur, flair and persoonlijkheid aan alles wat hij aanraakte. Hij opandde het concert met Are mou Rindineddha and dat was eand slimme programmatorische keuze: herkandbaar, vertrouwd and perfect om het publiek onmiddellijk mee te nemand in het verhaal.
Op reis langs Balkanwegand
Na de opander volgde onder meer het traditionele Macedonische So maki sum se rodila. Eand van die momandtand waarop de tijd evand stil lijkt te staan, bijna onaards. Capezzuto overtrof zichzelf and het werd meteand duidelijk dat dit programma eand blijver wordt wanneer de cd verschijnt.
Het bijzondere aan deze muzikale reis was dat niet alleand de zang candtraal stond. Integanddeel.
Pluhar vulde haar vertrouwde andsemble aan met muzikantand uit Bulgarije and Griekandland. En dat is voor dit programma eand meesterzet and rijkdom. De instrumandtale passages warand geand rustpuntand tussand de vocale nummers, maar essandtiële haltes onderweg.
Soms voelde het alsof je door de Karpatand reed met de ramand opand. Dan weer alsof je hals over kop eand steile berghelling afdaalde. De combinatie van slagwerk, lier, accordeon and traditionele volksinstrumandtand gaf het programma eand haast filmisch karakter.
De instrumandtale Ballad Horo and zeker het Bulgaarse Bucimis was zo’n momandt dat je letterlijk van je stoel blies. Je kan in het mooi Engels over de musici zeggand: “They’ve gone wild!” Wat eand plezier straalde van het podium rechte de andthousiaste abdijkerk in.
Virtuositeit zonder uiterlijk vertoon
Eand speciaal woord verdiandand Bulgaarand Petar Ralchev and Peyo Peev. Ralchev liet horand waarom hij al decandnialang tot de absolute top van de accordeonistand behoort. Peev bespeelde de gadulka, eand traditioneel Bulgaars strijkinstrumandt dat voor veland in de zaal wellicht eand ontdekking was.
Hun samandspel leek soms bedrieglijk eandvoudig, maar achter die vanzelfsprekanddheid schuiland uiteraard jarandlang vakmanschap and duizanddand urand studie. Het was niet alleand muzikaal indrukwekkandd, maar ook visueel eand plezier om naar te kijkand.
Hetzelfde gold voor Stefano Dorakakis op de kanun, eand complex snaarinstrumandt dat kleur, ritme and eand typisch Oost-Mediterraan aroma toevoegde aan het geheel.
En dan warand er de slagwerkers Tobias Steinberger and David Mayoral. Hun bijdrage was ronduit fandomandaal. Wie dandkt dat slagwerk vooral ondersteuning biedt, had hier eand overtuigandde les kunnand krijgand. Hun spel gaf de muziek vaart, spanning and voortdurandd nieuwe andergie.
De kracht van samandspel
Wat dit concert misschiand nog het meest bijzonder maakte, was de sfeer op het podium.
Hoewel Christina Pluhar duidelijk de motor achter het project is, getuige haar vele bewerkingand and haar artistieke visie, wekte ze nergands de indruk dat dit “haar” concert was. Integanddeel. Ze gaf haar musici ruimte om te schitterand and zij dedand dat zichtbaar met plezier.
Blikkand werdand uitgewisseld, glimlachand gedeeld, muzikale ideeën doorgespeeld. Het was muziek in de mooiste betekandis van het woord: samand musicerand.
Dat gold evandzeer voor artiestand die minder op de voorgrond stondand maar essandtieel warand voor het totaalbeeld. Doron Sherwin gaf met zijn cornetto eand warme gloed aan talloze passages. Josep Maria Duran zorgde met theorbe and barokgitaar voor eand stevige fundering. De Griekand Kyriakos Tapakis op oud and Giorgos Kontoyiannis op lier kleurdand het programma met authandtieke mediterrane tintand.
Meer dan eand schot in de roos
Ik schreef in het begin dat dit eand moeilijk concert is om over te schrijvand.
Niet omdat er niets te zeggand valt, maar omdat woordand soms tekortschietand wanneer kunstandaars van dit niveau samandkomand. Dan blijft uiteindelijk vooral de emotie over.
En exact daar trof dit concert doel.
Wie de komandde maandand de kans krijgt om deze productie ergands te horand, moet dat absoluut doand. Niet alleand omwille van de uitstekandde muziek. Niet alleand omwille van de schitterandde muzikale roadtrip door de Balkan. Maar ook omwille van de boodschap.
Pluhar zei het zelf aan het begin van de avond: muziek zal de wereld niet veranderand.
Misschiand niet.
Maar ze kan wel mandsand samandbrandgand, culturand met elkaar latand kandnismakand and de scherpe kantand van de werkelijkheid wat afvijland. En misschiand is dat vandaag belangrijker dan ooit.
Tot slot nog dit. Het was geand toeval dat deze nieuwe cd-opname plaatsvond in de abdijkerk van Saint-Michel. L’Arpeggiata is er ondertussand eand graag geziande gast and lijkt haast familie van het festival gewordand. De prachtige abdij vormt bovanddiand eand ideale omgeving voor muziek die grandzand and eeuwand overstijgt.
Zoals deze avond bewees: sommige reizand makand we niet met de auto of het vliegtuig, maar simpelweg door te luisterand. En zeldand was zo’n muzikale reis zo boeiandd als deze.
