Symfonieorkest Continuo is het alumni- en personeelsorkest van de Gentse universiteit. Het staat naast het Gents Universitair Symfonieorkest (GUSO), dat vooral uit studenten bestaat.
Met ruim tienduizend werknemers is de UGent niet alleen de grootste werkgever van de stad, ze houdt ook verschillende ensembles in stand, naast een koor en een harmonieorkest. Symfonieorkest Continuo repeteert wekelijks en speelt twee programma’s per jaar, met twee concerten in januari en twee in juni.
Opus 47
Continuo bestaat dit jaar tien jaar. Sinds 2022 luisterde ik al naar drie concerten en een opera. Het begon tien jaar geleden met een brainstorming, met op de achtergrond Klara Continuo … De dirigent Kevin Hendrickx is er al vanaf het begin bij. Hij is chemicus, docent aan de UGent, maar evenzo een professioneel dirigent.
Een concert van Continuo is niet alleen luisterplezier. Er is ook altijd een concept, een titel en een uitgebreid programmaboekje met prachtige lay-out. Dat heb je tegenwoordig niet vaak meer, ook bij concerthuizen als De Bijloke krijg je een summier programma en moet je het doen met de qr-code. Het concept van deze winterconcerten is “opus 47”. Zowel het vioolconcert van Sibelius als de Vijfde van Sjostakovitsj hebben het opusnummer 47. Een leuk weetje om zeer verschillende composities met elkaar te verbinden. De inleider die vooraf het programma in een zaaltje introduceert is niemand minder dan componist Daan Janssens, die trouwens als altviolist meespeelt in het orkest.
Lisa Jacobs
De Nederlandse violiste Lisa Jacobs, geboren in 1985, stond al op haar zeventiende als soliste voor het Concertgebouw orkest met dirigent Riccardo Chailly. Ze won prijzen op internationale wedstrijden, werkte samen met grote dirigenten, kreeg vele lovende perskritieken en geeft les aan de conservatoria van Den Haag en Gent. Bijzonder dat een grote naam als Lisa Jacobs tijd wil vrijmaken voor twee concerten met een niet-professioneel orkest. Het vioolconcert van Jean Sibelius is aartsmoeilijk, vooral het laatste deel. Maar Jacobs speelt meesterlijk, zonder virtuoos vertoon legt ze de noordelijke ziel van Sibelius bloot.
Ze begint de ijzige melodie van het eerste deel met een kleine vibrato, zoals bijna elke solist in dit stuk. Eén violiste deed het ooit anders, dat zal ik nooit vergeten. Schril en zonder vibrato, luister eens naar de opname van Anne-Sophie Mutter met Staatskapelle Dresden uit 1995 op Deutsche Grammophon. De beste vertolking van het Sibelius concerto die ik ooit hoorde. Daarna speelt Jacobs nog een bis, het Adagio uit de eerste sonate voor viool solo van Bach. Het lijkt wel of ze hiermee haar visitekaartje presenteert. Niet evident om zo beheerst en sereen dit trage en meerstemmige stuk te spelen als toegift.
Tweede klarinet
Symfonieorkest Continuo mag je niet met de oren van een professionele criticus beoordelen. Het klinkt soms wat rommelig, inzetten en intonatie zijn niet altijd zuiver. Het trage deel van Sibelius’ vioolconcert begint met een melodie van de twee klarinetten. Hier overstemde de twee de eerste. Dat is eens iets anders, dacht ik.
Het gaat hier trouwens grotendeels om liefhebbers in de ware zin van het woord. In de vijf concerten die ik sinds 2022 al heb meegemaakt voel je telkens het enthousiasme, de gedrevenheid en zeker ook de professionele leiding van dirigent Kevin Hendrickx. Ik vraag me af waarom Kevin Hendrickx geen fulltime dirigent is geworden. Zou hij als chemicus nóg beter zijn dan als dirigent?
Autoritair en repressief
De Vijfde symfonie van Dmitri Sjostakovitsj is de verklanking van het autoritaire Sovjetregime. Je hoort er de grauwe realiteit in van de jaren dertig, het repressieve systeem en de permanente angst. Tegelijkertijd hoor je af en toe de hoop die vaak op het einde doorklinkt in een majeurakkoord. Tijdens de première op 21 november 1937 begreep het publiek de onderhuidse boodschap in de muziek. In de zomer van 1937 was de Grote Terreur in de Sovjet-Unie begonnen. Stalins Grote Zuivering leidde tot executie van honderdduizenden burgers.
Ook vandaag heeft Continuo het publiek in zijn greep, iedereen was aangedaan. Laat deze symfonie van Sjostakovitsj als een eerbetoon klinken, was de missie van opus 47. Een eerbetoon aan al diegenen die vandaag nog onder het geweld van de repressie en terreur leven.
Opus 47 was een hele belevenis en maakt de luisteraar ook bewust van de gruwel van sommige regimes. Ook vandaag nog is er staatsterreur, zoals in Iran. Hopelijk is er bij de betogers in Teheran ook een sprankeltje hoop zoals in de symfonie. Hoop op een regimewissel, na -jawel- 47 jaar.
