Voor veel lezers van Klassiek Centraal is Nemanja Radulović nog steeds een naam die nieuwsgierigheid oproept. Wie hem echter eenmaal op het podium heeft gezien, vergeet hem niet snel: een verschijning die even uitgesproken is als zijn spel, en een muzikaliteit die zich moeilijk laat vangen in conventies. Maar achter die intensiteit schuilt, zo blijkt, vooral een eenvoudige drijfveer: vreugde. Naar aanleiding van zijn concert op vrijdag 24 april met het Belgian National Orchestra in BOZAR sprak Werner De Smet met hem.
“Eerst en vooral ben ik een gelukkig mens,” zegt Radulović zonder omwegen. “En een gelukkig muzikant.” Het klinkt bijna ontwapenend, maar het typeert hem ten volle. Zijn parcours – van Servië naar Frankrijk, en vandaar naar de internationale podia – heeft hem gevormd tot een artiest die zich niet laat begrenzen door afkomst of traditie. Integendeel, hij omarmt invloeden van overal. Muziek is voor hem geen vastomlijnde identiteit, maar een voortdurend evoluerend landschap waarin elke ervaring een spoor nalaat.
Die openheid gaat terug tot zijn vroegste herinneringen. Al na enkele maanden vioolstudie stond hij op het podium. “Die eerste ervaring, spelen voor mensen, gaf me zoveel vreugde. Vanaf dat moment wist ik: dit wordt mijn leven.” Het is een zeldzaam helder moment van roeping, een intuïtieve zekerheid die sindsdien zijn kompas vormt.
Wie zijn spel beluistert, hoort vaak woorden als intens, spontaan en onvoorspelbaar. Radulović zelf blijft daar bescheiden onder. “Het is moeilijk om over jezelf te spreken,” glimlacht hij als het ware tussen de regels door. Toch erkent hij dat spontaniteit een wezenlijk deel van zijn persoonlijkheid is – zowel op als naast het podium. Zijn interpretaties bewegen zich tussen uitersten: intensiteit en verstilling, verrassing en eenvoud, steeds in dialoog met de partituur. Hij heeft daarbij de neiging om zich volledig te geven, al laat hij zich evenzeer leiden door de partituur wanneer die om terughoudendheid vraagt.
Die balans tussen trouw aan de tekst en persoonlijke vrijheid ziet hij niet als een tegenstelling. Integendeel: het ene voedt het andere. “Ik probeer steeds dieper te graven naar de emoties in de muziek. En vaak brengt dat me uiteindelijk terug naar eenvoud.” Het is een opmerkelijke gedachte: dat complexiteit niet het eindpunt is, maar een weg naar helderheid.
Ook zijn podiumprésence – opvallend, maar nooit geforceerd – groeit organisch uit die houding. Voor Radulović is vrijheid een voorwaarde om te kunnen delen. “Als ik iets probeer op te leggen dat niet bij mijn persoonlijkheid hoort, beperkt dat de creatie.” Authenticiteit is geen strategie, maar een noodzaak.
Zijn jeugd in Servië, in een periode van politieke en maatschappelijke onrust, heeft ongetwijfeld sporen nagelaten. Zonder daar expliciet op te focussen, erkent hij dat elke levenservaring zijn weg vindt naar de muziek. Muziek wordt zo een spiegel van het bestaan – en tegelijk een taal die verder reikt dan woorden. “Met muziek kunnen we emoties delen die niet uit te spreken zijn.”
Die brede blik vertaalt zich ook in zijn luistergewoonten. Van historische opnames tot hedendaagse producties, van wereldmuziek tot jazz, rock en pop: alles voedt zijn verbeelding. Grenzen tussen genres zijn voor hem poreus, misschien zelfs irrelevant.
Toch blijft de kern van zijn repertoirekeuze verrassend eenvoudig: schoonheid. “Ik speel muziek waar ik echt van hou.” Het is een criterium dat tegelijk persoonlijk en universeel is – en dat ook zijn werk met het ensemble Double Sens kenmerkt. Sinds de oprichting in 2008 bouwde hij daar aan een muzikaal collectief dat bijna familiaal aanvoelt. “Ik wilde muziek maken met mensen die ik graag zie, en die samen nieuwe interpretaties willen verkennen.” Het idee van verbinding – tussen mensen, tussen culturen – staat daarbij centraal.
Risico’s schuwt hij daarbij niet. Of beter: hij ziet ze als een essentieel onderdeel van het proces. “Vrijheid om verschillende interpretaties te proberen is belangrijk. Zo worden we moediger, en vinden we de beste manier om onze passie te delen.” Het klinkt bijna als een levensfilosofie, niet alleen in de muziek, maar evenzeer in het leven zelf.
Op vrijdag 24 april brengt Radulović in Bozar (en nadien nog in Hasselt en Parijs), samen met het Belgian National Orchestra onder leiding van Antony Hermus werk van Sergei Prokofiev, een componist die hem na aan het hart ligt. “Ik hou van de imaginaire wereld waarin hij je meeneemt. Zoveel personages, zoveel verhalen zonder woorden.” Meer info: https://www.nationalorchestra.be/nl/kalender/antony-hermus-nemanja-radulovic
Met het Belgische orkest heeft hij bovendien een bijzondere band. Zijn debuut dateert van vijftien jaar geleden, en sindsdien keerde hij regelmatig terug. “Ik hou van hun flexibiliteit, hun vermogen om van klank en expressie te veranderen afhankelijk van het repertoire.” Het samenspel voelt voor hem als een natuurlijke dialoog, eerder dan een hiërarchische verhouding tussen solist en orkest. “Ik zie mezelf nooit echt als solist, maar als deel van een groter geheel.” Hij kijkt er bovendien naar uit om opnieuw samen te werken met dirigent Antony Hermus, die hij prijst om zijn positieve energie en muzikale intelligentie.
Zelfs in solorepertoire blijft dat gevoel van meerstemmigheid aanwezig: verschillende stemmen, karakters en perspectieven die samen een innerlijke dialoog vormen. Muziek is voor Radulović altijd een netwerk van verbindingen.
Ook de plek van uitvoering speelt een rol: een zaal als Bozar betekent voor hem meer dan enkel een podium, maar ook een bijzondere akoestiek, een geschiedenis en de mensen die er werken.
En wat betekent muziek vandaag voor hem, na al die jaren op de internationale podia?
Het antwoord is even eenvoudig als allesomvattend:
“Mijn zuurstof. Mijn leven. Mijn geluk. Mijn vreugde.”
