De laatste finaleavond werd zoals de traditie het vereist, onderbroken met ‘het belletje’ waarop de nodige dank- en lofwoorden van de voorzitter van de Koningin Elisabethwedstrijd, Gilles Ledure volgen. Dit gebeurt telkenjare voor de tweede kandidaat van de avond en meteen de laatste van de twaalf, begint te spelen. Zou men die noblesse oblige korte toespraak toch beter niet bewaren tot nà deze kandidaat gespeeld heeft?
Het is toch wat extra zenuwen opwekkend en dat is net niet waar je in zo’n stressvolle situatie nog iemand mee wil opzadelen. Tot daar deze bedenking die verder in geen enkel opzicht afbreuk doet aan de wedstrijd in zijn geheel. Vooral het onderbreken van de uitvoering van deze laatste kandidaat is toch echt verstorend. De dankwoorden, waar we ons ten volle achter scharen, zijn a b s o l u u t op hun plaats maar a.u.b. op een ander ogenblik.
Fang Man (°1977) – Four Odes to the Tidings of Flowers
Over een snedige inzet gesproken, die nogal agressief is… De cellist heeft strakke, harde, knarsende bogen om dit eerste deel te laten weerklinken. Het mysterie in dit werk komt zo naar voor, het is eerder een doorspelen met een ruim overschot aan jeugdige energie. Het orkest lijkt lawaaieriger dan nodig is. Byun slooft zich uit in virtuositeit en omdat het orkest zo luid speelt, heeft hij (zoals iedereen) de grootste inspanning nodig om bij het overdreven luid spelende orkest gehoord te worden. Zijn tweede deel is in contrast met het eerste zeer subtiel en delicaat, maar wat ’te’ want de aandacht tot luisteren verslapt. Het derde deel brengt je terug bij de les met een energieke inzet die doorgaat en opnieuw veel eist van de cellist. Zijn tempo is hoog en dan legt hij neer in dat mooie, rustgevende Bachakkoord. Deel vier is heftig, er zijn geen mooie zinnen te horen, geen fraseringen. Veel techniek, virtuoos, maar wat weinig eigen inbreng.
Henri Dutilleux (1916-2013) – Tout un monde lointain
Dit werk heeft veel te bieden, had men dit maar gekozen als opgelegd werk. De overgrote meerderheid opgelegde werken worden toch alleen maar naar archieven verwezen en terecht. Sterke inzet gevolgd door warme diepte tot hoge fijnstralige bogen. Hier laat iemand zich als musicus kennen. Dit vijfdelige concerto, in wereldpremière uitgevoerd in 1970 door Mstislav Rostropovitsj (1927-2007) leeft wel, maar niet voldoende. Fraseren en ademen: het is er niet helemaal. Er kan echt veel meer uit dit werk gehaald worden, meer eigen interpretatie. We hebben nu te luisteren naar de noten op de partituur, naar complexe virtuositeit. Muziek maken, dat is wat hier echt kan. Het werk smeekt ernaar en we krijgen wel een deel en toch vervult het niet ten volle.
Fang Man – Four Odes to the Tidings of Flowers
Is het een wedstrijd bewegingsleer? Hemeltje lief, je wordt er zenuwachtig van, maar zo speelt ze ook. Opgejaagd. Er is in de weinige muzikale volzinnen in dit eerste deel geen invulling. De storm aan orchestraal lawaai zint haar wel, ze speelt snel, hevig, virtuoos. Puur techniek. Het door haar gekozen tweede deel heeft in de fragiliteit heel wat te bieden aan muzikale inbreng van de uitvoerder. Helaas, alles op dezelfde uniforme beweging. Waar blijft toch het fraseren? Het zingen? Er zijn grote volle bogen, er is zoveel ruimte en door de componist voorziene vrijheid, gebruik die dan toch? Het zit er soms wel in, maar ze houdt het teveel bij de noten op de partituur en kruipt niet in het werk.
Witold Lutoslawski (1913-1994) – Concerto
Voor de derde keer krijgen we een werk dat in wereldpremière ging met aan de cello Mstislav Rostropovitsj. De beide concerto’s van deze avond zijn bovendien allebei in hetzelfde jaar voor het eerst ten gehore gebracht. De erg lang getrokken inzet heeft wel wat, originaliteit, zeer virtuoos en toch ook wel wat zingend. Met haar zeer dragend, warm instrument brengt Tae-Yeon Kim een echt aanvaardbare uitvoering. Dit concerto tast de grenzen van het cellospel af en richt zich sterk op virtuoze loopjes die onderbroken worden door chaotisch koperblazers welke precies de toeters van een bende auto’s zijn in een onoverzichtelijke opstopping. Kim kwijt haar vol overgave van haar taak erg virtuoos te zijn en ze koppelt er waar het kan ook wat frasering aan. Toch wel een bijzondere prestatie.
