Door Anaïs Behaeghel

Dans l' vorige artikel uit deze reeks werd subjectieve tinnitus besproken. Dit is de meest voorkomende vorm van tinnitus, maar daarnaast is er nog een andere vorm: objectieve tinnitus. Objectieve tinnitus wordt ook vaak ‘somatosounds’ genoemd en is soms hoorbaar door externen tijdens klinisch onderzoek, in tegenstelling tot subjectieve tinnitus, die enkel hoorbaar is voor de patiënt zelf.

Deze somatosounds kunnen afkomstig zijn uit verschillende structuren in de hoofd-halsregio, bijvoorbeeld door spieren (mycologische tinnitus), bloeddoorstroming in bloedvaten (vasculaire tinnitus) of een probleem aan de buis van Eustachius (ook wel patulous Eustachian tube genoemd).¹ Objectieve tinnitus wordt vaak gekenmerkt door een pulsatiel en laagfrequent tinnitusgeluid. De soorten objectieve tinnitus kunnen onderverdeeld worden in verschillende categorieën, die hier uitgebreid besproken worden.

Myoclonische tinnitus

Myoclonische tinnitus ontstaat door een probleem met verschillende soorten spieren, waaronder de spieren van het verhemelte in de mond (ook wel palatale myoclonische tinnitus genoemd) en spieren in het middenoor (ook wel middenoor myoclonische tinnitus genoemd).²

Palatale myoclonische tinnitus wordt gekenmerkt door een onregelmatig, intermitterend klikkend geluid. Dit is een zeldzame vorm van myoclonische tinnitus waarbij de palatale spieren in de mond vrijwillig of onvrijwillig gaan samentrekken. Een eerste vorm van palatale myoclonische tinnitus is een symptomatische vorm, die onder andere veroorzaakt kan worden door een probleem met bloeddoorstroming in de regio van de verhemeltespieren. Een tweede vorm, de essentiële vorm, is meer voorkomend, en hierbij worden geen onderliggende aandoeningen vastgesteld, maar kan veroorzaakt worden door een verminderde werking van een bepaalde structuur in de regio van de verhemeltespieren. Diagnosestelling wordt vaak gedaan door middel van endoscopisch onderzoek van de palatale spieren, elektromyogram (een onderzoek van de spieractiviteit), beeldvorming en neurologisch onderzoek.³

Middenoor myoclonische tinnitus wordt gekenmerkt als een zacht zoemend of krakend geluid en is eerder zeldzaam. Het geluid wordt veroorzaakt door een abnormale contractie van de tensor tympanispier of de stapediusspier in het middenoor, die verbonden zijn aan de gehoorbeentjes en zorgen voor beweging van deze beentjes en bescherming tegen harde geluiden. Er kunnen verschillende oorzaken aan de basis liggen van deze abnormale samentrekking van de spieren: traumata, angst, vasculaire problemen en infecties zijn hier enkele voorbeelden van. Voor het diagnosticeren van deze vorm van tinnitus kan gebruik gemaakt worden van otoendoscopisch onderzoek (een observatie van het trommelvlies door middel van een otoscoop), tympanometrie (meting van het trommelvlies), stapediusreflex meting (test voor het meten van de reactie van de stapediusspier in het middenoor) en eventueel een MRI voor het vaststellen van demyeliniserende aandoeningen.⁴

Vasculaire tinnitus

Vasculaire tinnitus is de vaakst voorkomende vorm van
pulsatiele tinnitus en zeker als deze puls gelijklopend is met de hartslag. Het geluid is afkomstig van arteriële of veneuze bloedstroom en wordt veroorzaakt door een turbulentie in de bloedstroom, wat een trilling van de vaatwanden kan teweegbrengen die gedetecteerd zal worden als pulsatiele tinnitus. Dit kan bijvoorbeeld ook waargenomen worden in patiënten met te hoge bloeddruk. Om de klachten te diagnosticeren wordt vaak otoscopie en een volledig hoofd-hals onderzoek uitgevoerd. Ook audiometrie en tympanometrie worden afgenomen en eveneens ABR, een objectieve test van het gehoor en de gehoorzenuw, kan worden gedaan. Verder doet men vaak ook een bloedafname en beeldvorming voor een beter beeld van de onderliggende oorzaak van de tinnitusklachten.⁵

Patulous Eustachian tube

Patulous Eustachian tube is een aandoening van de buis van Eustachius, ook wel de verbinding tussen het middenoor en de neus-keelholte, getypeerd door verschillende symptomen, waaronder autofonie (het storend horen van de eigen stem en ademhaling), volheidsgevoel in het oor en ook vaak tinnitus. Dit soort tinnitus, en dus de onderliggende oorzaak, kan vastgesteld worden door middel van audiometrie en lichamelijk klinisch onderzoek.⁶

Opnieuw is bij elke soort objectieve tinnitus een goed inzicht in de klachten van groot belang om tot een correcte diagnose, en daarna ook behandeling, te komen. Een gedetailleerde anamnese en het uitvoeren van de juiste onderzoeken is daarom bepalend om een goed onderscheid te maken tussen subjectieve en objectieve tinnitus en ter bepaling van het juiste subtype.