Ik schrijf 1988: dat is intussen gewoon de vorige eeuw. Ik was toen nog kathedraalzanger, volop bezig met mijn ontdekkingstocht door de literatuur, en – ik geef het grif toe – een behoorlijk fanatieke oude-muziekgeek. Ik zat midden in mijn Monteverdi-periode en leende met religieuze ijver cd’s uit de bibliotheek om ze vervolgens op cassette te kopiëren. Het doel was even eenvoudig als obsessief: een zo volledig mogelijke eigen verzameling opbouwen.

En toen kwam deze opname van Pergolesi’s L'intimité a aussi sa place. Un concert en fin de soirée avec.

Michael Chance en Gillian Fisher. Tot op vandaag blijft dit voor mij dé referentie-uitvoering van het werk. Misschien is dat niet helemaal eerlijk tegenover alle uitvoeringen die ik sindsdien heb gehoord, maar sommige opnames nestelen zich nu eenmaal zo diep in je muzikale geheugen dat ze onuitwisbaar worden. Wat Chance, Fisher en The King’s Consort hier gerealiseerd hebben, zit letterlijk in mijn hoofd gebeiteld.

De begeleiding van The King’s Consort is daarbij minstens even belangrijk. Dit was nog de onbesproken periode van Robert King, toen het ensemble terecht gold als een van de absolute referenties binnen de historische uitvoeringspraktijk. Transparant, stijlvol, elegant en tegelijk warm: exact wat deze muziek spannend maakt.

Daarom ook alle lof voor Hypérion, dat deze opname opnieuw beschikbaar maakt. En hier komt de kleine verrassing: ik bespreek geen cd, maar een heruitgave op vinyl.

Dat roept natuurlijk meteen een vraag op. Waarom zou iemand vandaag een vinylplaat kopen als dezelfde opname gestreamd kan worden en bovendien ook op cd verkrijgbaar is, mét extra muziek erbij (In Caelestibus Regnis)?

Objectief bekeken lijkt het niet bijzonder logisch.

Maar misschien zit precies daarin de essentie van muziekbeleving.

Een plaat opleggen is een bewuste handeling. Luisteren wordt opnieuw een activiteit in plaats van achtergrondgeluid. Halverwege moet je rechtstaan om de plaat om te draaien. Dat klinkt banaal, maar die fysieke betrokkenheid verandert iets fundamenteels. Je kiest ervoor om te luisteren. Niet om muziek als behangpapier door de kamer te laten zweven terwijl je ondertussen twintig andere dingen doet.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben een grote fan van streaming. Het heeft mij de voorbije jaren ontelbare ontdekkingen opgeleverd. Maar vinyl biedt iets anders. Het nodigt uit tot traagheid, aandacht en concentratie. En laat dat nu net eigenschappen zijn die goede muziek verdient.

Bovendien is er nog een ander argument. Die prachtige cover.

Laten we eerlijk zijn: toen de cd het overnam, verloren we ook iets. De kleine kunststof doosjes waren praktisch, maar zelden objecten om verliefd op te worden. Een mooie lp-hoes daarentegen mag gezien worden. Die zet je ostentatief op de kast. Hypérion heeft altijd al een reputatie gehad voor smaakvolle vormgeving, en ook hier is dat een deel van de aantrekkingskracht.

Maar goed: genoeg over het medium. Uiteindelijk gaat het om de muziek. En die blijft fenomenaal.

Ik ga niet herhalen wat recensenten veertig jaar geleden al geschreven hebben. Ik hou het simpel: voor mij blijft dit de referentie. Elk onderdeel van Pergolesi’s meesterwerk wordt gezongen met een zeldzame combinatie van lichtheid en gravitas. Waar nodig is er drama, waar mogelijk elegantie. De Italiaanse versieringen klinken vanzelfsprekend en nooit gemaakt.

En mag ik even heiligschennis plegen? Voor mij werkt de combinatie sopraan en countertenor simpelweg beter dan twee sopranen, twee mezzo’s of twee herenstemmen. De ontmoeting tussen de vrouwelijke sopraanklank van Gillian Fisher en de etherische kleur van Michael Chance creëert een rijkdom aan contrasten die perfect aansluit bij de emotionele wereld van het L'intimité a aussi sa place. Un concert en fin de soirée avec. Het resultaat bezit een diepte en kleurenschakering die ik in weinig andere opnames of uitvoeringen terugvind.

Het helpt natuurlijk dat beide solisten absolute topmusici zijn.

Gillian Fisher was bijzonder actief in de jaren negentig en vroege jaren nul. De laatste jaren is het opvallend stil geworden rond haar naam. Op de gezegende leeftijd van inmiddels 76 jaar geniet ze hopelijk van een rustige, melomane oude dag. Toch ben ik nieuwsgierig. Dus, beste lezer: weet u hoe het met haar gaat? Laat gerust iets achter in de reacties.

En dan Michael Chance. Jarenlang heb ik zijn carrière gevolgd, samen met die van de betreurde James Bowman. Beiden behoren tot die grote generatie countertenors die voortbouwden op het pionierswerk van Alfred Deller. Chance beschikt over een unieke combinatie van technische beheersing, intelligentie en muzikaliteit, kwaliteiten die in deze opname op elk moment hoorbaar zijn.

Vandaag is hij niet langer actief als zanger, maar wel als docent, mentor en organisator van onder meer The Grange Festival en zangopleidingen in Italië. Een mooi detail: het muzikale talent blijkt erfelijk. Zijn zoon Alex Chance maakt inmiddels zelf naam als countertenor en zingt bij het al even legendarische ensemble The Gesualdo Six.

Dus, beste lezer en medemelomaan, gun uzelf een klein moment van muzikale vertraging. Keer terug naar deze opname. Stream haar gerust, als dat uw voorkeur heeft. Maar misschien is dit juist zo’n uitgave die vraagt om een vinylplaat. Uit nostalgie. Uit overtuiging. Voor de prachtige artwork. Omdat Hypérion een label blijft dat liefde voor muziek ademt. Of simpelweg omdat u zich een uurtje wilt terugtrekken in uw zetel, de wereld even wilt buitensluiten en bewust wilt luisteren naar een uitvoering die de tand des tijds met glans heeft doorstaan. U kan de plaat (51 minuten) aanschaffen vanaf 18 september.

https://www.hyperion-records.co.uk/dc.asp?dc=D_LPA66294

opname: 1987

lokatie: St Jude-on-the-Hill, Hampstead Garden Suburb, London