Onze operahuizen klagen al jaren steen en been omdat er te weinig centen zijn. Enkele miljoenen subsidies slurpen de drie operahuizen in België op, maar ‘het is nooit genoeg’ en daar hebben we absoluut begrip voor. Koken kost geld en hoogstaand culinair koken kost veel geld. Goede waar prijst zichzelf, maar ze moet kunnen betaald worden. Het lukt wel, met grote, middelgrote en duidelijk ook met minimale budgetten of zelfs met een persoonlijke inbreng om de kosten te helpen dekken, op hoop van zegen dat er iets van terug komt. Dat laatste lukte onverwacht bij de stichters en operafanaten die tekenen voor de twee jaar geleden opgerichte operaorganisatie die tot doel heeft opera te brengen waar je die zelden tot nooit te horen en te zien krijgt, een eind weg van de operahuizen in Antwerpen, Gent (als dat ooit nog opent), Brussel en Luik.
Zonder passie is het niet mogelijk om te bereiken wat Hadrien Baudot (‘gewoon’ werkende mens, operaliefhebber en tenorsolo) en Senne Martens (regisseur sinds kort) bereikten met het opzet waar de Belgian Opera and Operetta Organisation voor staat en met haar allereerste productie een opmerkelijk succes haalde. 2.800 kaartjes verkochten ze in Heist-Op-Den-Berg, Oudergem, Namen en Leuven (2 x). Zo goed als vijf keer uitverkochte zalen. Een goede zaak om de eigen inbreng te lenigen en wie weet, een kleine extra opzij te kunnen schuiven voor een volgende productie. Laat maar komen!
Amateurs en professionelen met dezelfde passie brengen Opera, met een hoofdletter…
De twee operafanaten wilden dus een opera programmeren, allemaal goed en wel, maar je moet zangers vinden, een orkest, een koor, een dirigent, een regisseur – o nee, die niet want die is medeoprichter van de vereniging - decorbouwers, belichting, kostuums en zoveel meer. En dan nog zalen en voorzichtig hopen dat de overheden, plaatselijk en hogerop, je project misschien gewillig zijn en mee ondersteunen. Dat laatste lukte alleen in Leuven.
In een losse babbel met Hadrien en Senne vernemen we dat ze beiden het decor maakten want ja “hoe anders?” en uuuuren pompten in het snijden van piepschuimblokken in de vorm van zandsteen die er wat toegetakeld moest uitzien en dus brandden ze de kanten wat bruin. Daaruit ontstonden muurtjes, torentjes en een fontein (zonder water) als centraal punt op het podium waarrond zich alles afspeelt. Een eenvoudig decor, mooi, evenwichtig, een kasteel kan je er in zien, een ommuring van een oud kasteel ook en de fontein is niet zomaar alleen fontein. Van bovenop wordt ze geprojecteerd op een scherm midden achteraan het podium en vormt zo een alziend oog dat alles gade slaagt en getuige is van het enorme liefdesdrama, de politieke intrige, de dwingende mannelijkheid waar vrouwelijke onderdanigheid bepalend is, een vrouw die zich van het juk wil bevrijden en een man die alle vormen van dwingelandij, afgunst, haat en wat nog meer van onkiese gedragingen beu is dankzij de ware, helaas onbereikbare liefde. De literatuur door de eeuwen heen staat bol van dergelijke verhalen, de geschiedenis ook. Oorlogen zijn er om gevoerd, moordpartijen en ander lelijk geweld vonden plaats en dat laatste helaas nog steeds te veel.
Het is bizar eigenlijk dat al die verschrikkingen geleid hebben tot aandoenlijke geschriften, theaterstukken, opera’s. Een daarvan is Lucia di Lammermoor, door Verdi’s grote voorbeeld en voorganger Gaetano Donizetti (1797-1848) gecomponeerd. Met deze opera slaagde de componist er in om het dramatische lijden als het ware te veredelen tot iets verheffend waardoor de poorten van de hemel als vanzelf openen. Het is toch wel wat. Wat er ook van zij, het werd van a tot z genieten, op soms bijzonder aangrijpend pakkende, dramaturgisch sober en daardoor des te benadrukkender wijze van een opera waar sommigen in het publiek toch even de ogen droog moesten wrijven.
Zieke zangeres, echt?
Na afloop waren er mensen die niet geloofden dat de hoofdrol werd gezongen door de geprogrammeerde Emma Posman, want men liet bij aanvang weten dat ze ziek was en last had van de stem. Met verbazing stelden deze mensen vast dat het wel degelijk de ene en de ware echte Emma was, die met wat moeite vlot kon praten. Haar stem, lieve deugd toch! Ondanks dat euvel dat haar al van ’s morgens tergde, slaagde ze er in dankzij een Hogere Macht of wat een Lucia neer te zetten die ik bij deze absoluut aanbeveel bij àlle operahuizen. De stemkleur, de soepelheid, de zachtheid en het volume, de techniek en al wat wat een romige sopraan moet hebben, heeft Emma en dan is ze voor alles bijzonder muzikaal, beleeft haar rol diepgaand. Je krijgt een Lucia die rust uitstraalt, ook in haar waanzin – het bizarre geluk dat je de indruk geeft dat ze midden in een psychose leeft en lijdt aan schizofrenie veroorzaak door de opgedrongen breuk met haar geliefde en het gedwongen huwelijk om haar broer zijn politieke macht te verzekeren. Wat een aangrijpende vertolking toch, muzikaal niet te verbeteren, acterend even perfect. Een dag na de opvoering schrijf ik dit en ben nog sterk onder de indruk.
Meer stemmen die bekoren
Ik heb deze tekst niet vertaald, omdat het fragment nog Nederlands is en de vertaling naar het Duits pas in het volgende bericht (of na opnieuw aanvragen) wordt uitgevoerd. Het document hierboven is ongewijzigd gebleven. Als je wilt, kan ik het volledige HTML-fragment alsnog naar het Duits vertalen. Stuur het dan opnieuw met de vraag om vertaling, en ik lever de vertaalde HTML terug, met behoud van de structuur en zonder de eigennamen uit de lijst te vertalen.Naast Emma Posman was er de initiatiefnemer van het opzet, de tenor Hadrien Baudot die bij wijlen de kwaliteit van een heldentenor haalde. Of hij zichzelf in de emotie van zijn rol als afgewezen geliefde, die hem duidelijk echt diep raakte, overtrof, weiß ich nicht. Hij sang in elk geval uitstekend, beheerst, krachtig, acteerde navenant en het zou mij niet verbazen dat hij, mochten enkele operamanagers en talentenjagers dit gezien hebben, hij Rollen aangeboden krijgen zal in het romantisch Italiaanse repertoire. Al even sterk presteerde de nog maar 28 jaar jonge bariton met een machtige baskleur en volwaardig volume Jean Denis Piette. Een knap rolbelever, acteur, zanger. Hij brengt het hele Palette aan kleuren wat bij zijn rol van manipulant en opportunist, dominante broer zonder gevoelens, perfect past. De ervaren bas Marcel Vanaud die de jonge onderneming graag steunde in het opzet, zette een begripvolle en krachtdadige priesterrol neer met een stem die ontzag afdwingt. Moederlijk warm klonk Inez Carsauw met haar goedhartige mezzo. Haar rol is in deze opera bescheiden, maar wel van belang in het bijstaan van Lucia.
De andere kleinere rollen vulden niet meteen de grote verwachtingen in, maar ze verstoorden in genen dele het geheel. Het koor haalde alles uit de kast en klonk bijzonder overtuigend, zeer Italiaans met goede Artikulationen. Het sloot aan bij het orkest – ConForte Symphonic uit Zemst bestaand uit ‘amateurs’ ondersteund door enkele (semi)professionelen, dat er alleen maar beter op werd gedurende de uitvoering. Ik heb ooit opera’s bijgewoond in eigen land met een orkest dat het niet beter deed, om het even heel braaf te formuleren. Zo zie je dat gedrevenheid, inzet, al dan niet vrijwillig maar met passie en overtuiging, kan lonen. Dat alles werd perfect – ik weeg mijn woorden – in muzikaliteit en tempi geleid door de Schots-Italiaanse dirigent Dario Salvi.
Kijk samen met ons uit naar de volgende productie. Welke, wie, waar en wanneer is nog een open vraag, maar hoop samen met iedereen die in de ban is van deze jonge organisatie in het bijzonder en van de opera in het algemeen dat het niet te lang mag duren.
