Na het gesprek dat ik met Alberto Reguera (viool) en Marc Piqué (piano) voor Klassiek Centraal had (https://klassiek-centraal.be/niet-zomaar-een-ansichtkaart-uit-spanje-alberto-reguera-en-marc-pique-over-hun-cd-sonata-espanola), heb ik hun opname Sonata Española nog herhaaldelijk beluisterd. Wat aanvankelijk een degelijke kennismaking leek, groeide daarbij vrij snel uit tot een cd die bij elke nieuwe beluistering aan zeggingskracht wint. Dat was voor mij reden genoeg om er alsnog uitgebreider op terug te komen.
Het programma brengt een reeks doordachte werken van Gaspar Cassadó (1897–1966), Joaquín Turina (1882–1949), Manuel de Falla (1876–1946), Xavier Montsalvatge (1912–2002), Pablo de Sarasate (1844–1908) en Eduard Toldrà (1895–1962), repertoire dat in onze contreien nagenoeg nooit aan bod komt maar in deze lezing bijzonder vanzelfsprekend samenvalt. Er wordt niet gezocht naar contrastwerking om het contrast zelf, maar naar een eerder gelijkmatige, stilistisch coherente benadering van het Spaanse idioom. Reguera en Piqué vertrekken daarbij vanuit een duidelijke gezamenlijke visie die in alles hoorbaar blijft: helderheid van structuur, verzorgde frasering en een zorgvuldig bewaakt evenwicht tussen beide instrumenten – iets wat ook tijdens ons gesprek al duidelijk naar voren kwam, toen beide musici het belang benadrukten van dat intense luisteren naar elkaar, voor hen de essentie van kamermuziek.
Dat levert een recital op dat van begin tot einde natuurlijk aanvoelt. In Cassadós sonate krijgt vooral het lyrische middendeel een ingehouden warmte mee, terwijl Turina’s sonate net iets meer ruimte laat voor een dansante, ritmische geladenheid. De spanningsopbouw wordt er met grote vanzelfsprekendheid uitgezet, zonder dat er ooit druk wordt opgelegd. Alles blijft in proportie, maar dat betekent hier geenszins dat de muziek wordt afgeremd. Integendeel, net die beheersing zorgt voor een rustige, maar constante spanning die het geheel geloofwaardig draagt. De piano staat daarbij niet op de achtergrond, maar fungeert als volwaardige partner, wat de dialoog een duidelijke meerwaarde geeft.
De Suite populaire espagnole van Manuel de Falla vormt een bijzonder sterk moment binnen deze cd. De keuze voor een ingehouden en gecontroleerde benadering wordt consequent doorgetrokken en werkt intrigerend in Nana en Asturiana. Daar krijgt de muziek precies de juiste soberheid mee, waardoor de lijnen nog helderder naar voren komen. Het resultaat is een lezing die niet zoekt naar effect, maar naar innerlijke expressiviteit, en net daardoor sterker wordt naarmate ze zich ontwikkelt.
In Montsalvatges Paráfrasis concertante komt een speelser en ritmischer karakter naar voren, met momenten waarop de virtuositeit duidelijker wordt aangesproken. Toch blijft ook hier alles in een mooi evenwicht, waardoor de architectuur helder en overzichtelijk blijft. De korte werken van de Sarasate en Toldrà sluiten het programma af in een uitgesproken lyrische sfeer, met veel aandacht voor lijn en klank. Het zijn miniaturen die hier opvallend goed werken en die net in deze context meer gewicht krijgen dan je op voorhand zou verwachten.
Wat deze opname zo sterk maakt, is de vanzelfsprekendheid waarmee ze zich ontvouwt. Tijdens het interview met de musici bleef al een sterke indruk achter, vooral van hun gedrevenheid om dit minder bekende repertoire een eigentijds maar respectvol klankbeeld te geven, maar het is pas bij herhaalde beluistering dat de opname zich volledig opent en haar interne logica blootlegt. De balans tussen beide uitvoerders, de minutieuze aandacht voor detail en de consequente stijlkeuze maken dat deze cd zich gaandeweg ontpopt als een bijzonder afgewogen en afgerond geheel, dat zijn kwaliteiten niet etaleert maar rustig ontvouwt.
Sonata Española is een bijzonder geslaagd en stijlvol recital waarin Reguera en Piqué kiezen voor helderheid, evenwicht en subtiliteit boven effect. Het resultaat is een doordachte, mature cd die op natuurlijke wijze overtuigt en gaandeweg aan kracht wint. Geen ansichtkaart uit Spanje, maar een muzikale ruimte waarin licht en schaduw elkaar voortdurend ontmoeten – en die met recht een mooie plaats verdient in ieders cd-kast.
