Na onze eerdere bespreking van de single Tzigane van Maya Levy en Marina Saiki wilden we het concert van dit schitterende duo in het kader van de reeks Muzikale Schatten op 13 februari jl. in de Koninklijke Bibliotheek in Brussel zeker niet missen. Het programma sloot immers af met Ravels meeslepende Tzigane, en de verwachting om dit werk nu ook live te horen, was groot. Wat op opname al overtuigde, zou in de concertzaal ongetwijfeld nog aan intensiteit winnen.
Muzikale Schatten – in alle betekenissen van het woord
De titel van de reeks bleek bijzonder goed gekozen. De muziek die op het programma stond – werken van Ravel en Saint-Saëns – mag zonder meer als muzikaal erfgoed van de hoogste orde worden beschouwd. Maar minstens evenzeer sloeg de titel op de uitvoerders zelf. Maya Levy en Marina Saiki zijn artiesten van uitzonderlijk niveau, musici die niet alleen technisch uitblinken, maar die hun spel doordrenken met visie, verfijning en een tastbare artistieke overtuiging.
Dat dit alles plaatsvond in de Koninklijke Bibliotheek, was op zich al een ontdekking. Wie dit indrukwekkende gebouw vooral kent als bewaarplaats van boeken, manuscripten en historische documenten, verwacht niet meteen een intieme concertzaal waar muziek zo direct en intens kan klinken. Toch bleek de locatie een ideale omgeving voor dit middagconcert. Bovendien waren er partituren en andere documenten te bezichtigen die verband hielden met het programma, waardoor de muziek als het ware ingebed werd in haar historische context. Het publiek was talrijk aanwezig en reageerde van bij het begin met warme aandacht en enthousiasme.
Een meeslepend programma
Vanaf de eerste noten van Ravels Kaddish werd duidelijk dat dit een bijzonder concert zou worden. Levy’s viool klonk warm, gloedvol en intens doorleefd. Zij speelde met een natuurlijke ademhaling in haar frasering, met een toon die zowel kwetsbaarheid als innerlijke kracht uitstraalde. Saiki volgde en leidde tegelijk, haar pianospel was rijk geschakeerd en perfect in balans, nooit louter begeleidend, maar steeds dialogerend.
In de Habanera toonde het duo een andere dimensie van Ravels taal: zinnelijk, subtiel ritmisch geprofileerd en met een verfijnde lichtheid. Hier bleek hoe feilloos zij op elkaar zijn ingespeeld. Elke nuance, elke versnelling of vertraging werd samen gedragen, zonder dat het ooit gekunsteld klonk.
Met de Sonate nr. 1 op. 75 van Saint-Saëns kreeg het concert een monumentaler karakter. De sonate vraagt zowel virtuositeit als structureel inzicht, en beide musici beantwoordden die uitdaging met overtuiging. Saiki liet een krachtige, heldere pianoklank horen, met een indrukwekkende controle over dynamiek en textuur. Levy combineerde technische beheersing met een gepassioneerde intensiteit die het werk dramatische spanning gaf zonder aan elegantie in te boeten. Het was musiceren op een niveau dat moeiteloos de grote concertpodia waardig is.
Tzigane – vuur en verfijning
Het slotstuk, Ravels Tzigane, vormde het bekronende moment van de middag. Op de eerder besproken single koos het duo ervoor om gebruik te maken van de luthéal, het instrument dat Ravel oorspronkelijk voor ogen had, wat de opname een bijzondere klankkleur gaf. In de live-uitvoering klonk het werk in de versie voor viool en piano, wat een ander, maar niet minder fascinerend perspectief bood.
De lange, vrije opening van de viool was ronduit adembenemend. Levy bouwde de spanning met een bijna theatrale intensiteit op, zonder ooit de muzikale lijn te verliezen. Wanneer de piano inzet, ontvouwde zich een dialoog vol energie, precisie en verfijning. Saiki’s spel was ritmisch scherp en tegelijk soepel, een solide fundament waarop Levy haar virtuoze lijnen kon laten schitteren. De combinatie van technische bravoure en muzikaal raffinement maakte deze uitvoering meeslepend van begin tot einde.
Een verdiende ovatie
Het concert boeide van de eerste tot de laatste noot. Geen moment verslapte de aandacht, geen passage werd routine. Wat Maya Levy en Marina Saiki brachten, was musiceren op het hoogste niveau, met een intensiteit en maturiteit die diepe indruk maakten.
Het uitbundige en langdurige applaus waarmee het publiek hen aan het einde beloonde, was dan ook meer dan terecht. Deze middag in de Koninklijke Bibliotheek bewees dat Muzikale Schatten geen loze titel is, maar een treffende omschrijving van wat hier werd aangeboden: muziek én musici van uitzonderlijke waarde.
