Gentse feesten worden soms geassocieerd met uitgaan, zuipen en het jonge volkje dat op de Vlasmarkt ’s ochtends de zon ziet opgaan. Maar er is natuurlijk veel meer. De Gentse Feesten, dat is het grootste cultuurfestival van Europa, met vele gratis optredens. De Gentse feesten zijn er niet alleen voor jongeren, er is ook een ouder publiek dat steeds ouder en groter wordt. Dat publiek gaat graag naar klassieke concerten, merk ik bij de massale opkomst in de Sint-Michiels of de Sint-Jacobskerk.
Wonder
Mijn verslag van tien klassieke concerten op de Gentse Feesten begint meteen met een wonder. Akari Bastiaens speelt als een volleerde pianiste. De spreker introduceert haar als zijnde dertien jaar. Hij bedoelt “nog maar dertien”. Maar eigenlijk moet je zeggen “al dertien”, want Akari Bastiaens heeft al een lange weg afgelegd sinds ze, nog geen vier jaar oud, met piano begon. Ook vorig jaar stond ze hier in de Sint-Jacobskerk en was ze zelfs te zien in het VTM-journaal. Een wonderkind.
Ze speelt Chopin, Schumann, Liszt met een gemak en een gratie, alsof het uit haar handen vloeit. Haar doel: de Elisabethwedstrijd winnen. Waarom niet. Ze speelt nu al als een mature musicus. Bovendien wordt ze goed begeleid door haar ouders, ook musici, haar Nederlandse vader en Japanse moeder. “Meisjes van dertien”, zong Paul Van Vliet ooit, “ze weten helemaal niet wat ze moeten”. Akari Bastiaens is een uitzondering op de regel. Het enige minpunt van dit recital heeft niets met Akari te maken, maar met de akoestiek in de kerk. Achteraan vloeien de noten helemaal in elkaar.
Klarifest
Vorig jaar waren het saxofoons, dit jaar is er het feest van de klarinet op het Sint-Baafsplein. Klarifest! Op het groot podium zit een ensemble met enkel klarinetten. Daar tegenover op een constructie aan de kant van de lakenhalle zit nog eens een tiental klarinettisten. Maar dat is niet alles. Wanneer je rondom kijkt zie ik er meer en meer, op alle terrassen en balkons rondom het plein zitten ze. Zeshonderd klarinetten!
Er worden bekende klarinetmelodieën gespeeld, zoals Raspody in blue of Peter en de wolf. Er is een ode aan bekende Vlaamse klarinettisten zoals Walter Boeykens of Freddy Arteel. Klassiekers, dat zijn ook Gentse klassiekers: Het Vliegerke van Walter De Buck en natuurlijk de Gentse hymne Klokke Roeland. Iedereen zingt mee. Wat een feest, wat een heerlijk instrument!
Shapovalov
Net zoals vorig jaar is er in de zalen van de pianowinkel Quatre Mains elke dag een recital, georganiseerd door vzw Shapovalov. De vzw werd vorig jaar opgericht door vier gedreven jonge musici, als verlengstuk van de Shapovalov Sessions in de foyer van de voormalige concertzaal De Rode Pomp in Gent. De broers Taha en Yassine Posman (piano en klarinet), Jacob Van Durme (cello) en Renaat De Keyser (piano) zijn de drijvende kracht achter de vzw. Zij zijn de kern, die kan worden uitgebreid. Zo waren er zelfs al symfonische concerten met het Shapovalov orkest.
De kleine zaal van Quatre Mains leent zich uitstekend voor intieme kamermuziekconcerten. Gratis, maar “kom op tijd, want vol is vol”, staat in de aankondiging. Het publiek zit dicht bij elkaar, de eerste rij zit op de handen, de vingers en de snaren te staren. Pianist Steven Kleeven, violist Quintijn Van Heek en Jacob Van Durme vormen samen het Duo Dea. Ze kennen elkaar al jaren, maar vormen pas sinds vorig jaar een pianotrio en wonnen begin dit jaar de publieksprijs op het Supernova-wedstrijd voor jong talent. Hier spelen ze het eerste pianotrio van Brahms en het tweede van Rachmaninov. Vol overtuiging en romantische gloed.
De dag erna heeft pianist Taha Posman de Franse cellist Noé Drdak uitgenodigd. Drdak haalde al heel wat prijzen en studeert verder aan de Haute Ecole de Musique in Lausanne. De tweede sonate voor cello en piano van George Enescu is een breedvoerig, improvisatorisch werk dat niet vaak wordt gespeeld. Als contrast komt daarna een cellosonate van Dmitri Shostakovitch. Indrukwekkend vertolkt. Prachtige organisatie. Chapeau Shapovalov!
Mondharmonica
Op de zevende dag ben ik terug in de Sint-Jacobskerk voor een bijzonder concert van Duo Gaitar. Dat zijn Rutger Mathys op mondharmonica en Marijn van der Linden, gitaren. Een instrument als mondharmonica klinkt misschien banaler als een viool of een piano, maar denk maar eens aan onze Belgische trots Toots Thielemans. Die klank van Toots heb ik de hele tijd in mijn hoofd, een vaak melancholische, dan weer priemende klank, die de hele kerk inpakt. Ze spelen zowel eigen composities als jazzy arrangementen van klassieke stukken, bv. Claire de lune van Debussy.
In tegenstelling tot het pianorecital van Akari Bastiaens leent de mondharmonica zich perfect voor deze kerk. Meesterlijk en ook en vooral aandoenlijk. Rutger grijpt je met zijn simpele mondharmonica bij de keel.
In het tweede deel gaan we naar Brazilië. Rutger was al meermaals in Brazilië, trad er op en heeft er blijkbaar zijn hart verloren. Trage, treurige stukken (Saudade) afgewisseld met bossa nova en samba ritmes. Er komen enkele vrienden uit Brazilië mee het podium op. Naar het einde toe krijgen we een groot Braziliaans feest.
Orgel
De Sint-Niklaaskerk in Gent is in orgelland bekend van het grote romantische Cavallé-Coll orgel, dat al vele jaren gerestaureerd wordt. Organist Samuel Schalckens zit hoog boven het publiek aan het andere orgel, een Flentrop orgel uit 1973. In het programma staan alle onderdelen van het orgel zelfs uitgebreid beschreven, als in een handleiding van een auto.
Schalckens speelt barokke orgelmuziek van Vincent Lübeck, Pedro de Araujo en natuurlijk van Bach. Een kort concert, want vooraf heeft al een andere organist zes barokwerken gespeeld op dit fraaie Flentrop orgel.
Er is nog orgel, maar dan in deel twee van Klassiek op de Gentse Feesten…
