Choreograaf stort Carmen in de vernieling
Met Carmen, de iconische opera van Georges Bizet (1838-1875) die vorig jaar zijn 150ste verjaardag vierde, maakt choreograaf Wim Vandekeybus zijn eerste operaregie. Het was dus spannend uitkijken naar zijn aanpak en visie.
Om meteen met de deur in huis te vallen: het was een diepe ontgoocheling. Wim Vandekeybus staat bekend als een geïnspireerd en origineel choreograaf en dat staat ook na deze productie buiten kijf. Maar evengoed is overduidelijk gebleken dat je daar geen goede operaregie mee maakt.
Rotspartijen en balen tabak
In het decor overheersen grote zwarte rotspartijen en aan de andere kant turfkleurige blokken als muren van de sigarettenfabriek: daarin moet het verhaal van passionele liefde en jaloezie een plek krijgen. Balen tabak beheersen de hele opera het decor, Carmen is immers een arbeidster in de sigarettenfabriek.
Voorafgaand aan de prelude wordt tè lang in de rotsen gehouwen, wat al meteen verveelt. Dat er dan een woesteling uit die rotsen tevoorschijn stormt, moet dus – als ik het goed begrijp – de archaïsche en instinctieve kracht van de opera en vooral van de protagoniste Carmen uitbeelden. Die wilde figuur duikt te pas en vooral te onpas en tot vervelens toe in de voorstelling op. De uitstraling van Carmen versterken, doet het totaal niet. Bovendien slaagt Rhaeann Bryce Davis er niet in het subtiele verleidelijke spel, noch de fatale liefde van Carmen uit te drukken. Daarvoor is ze te platvloers en ongenuanceerd voorgesteld. Een absoluut gemiste kans, te meer dat ze haar partij ook nauwelijks redt door haar vocale prestatie. Meestal bezoedeld door een lelijk vibrato (een euvel dat trouwens ook Escamillo lelijk treft!) en vooral een zeer slechte Franse dictie. Een absolute miscast dus. En ja, wat doe je met een opera als Carmen met een slechte hoofdrolvertolkster? Die dan in de slotscène een soort vereenzelviging vertoont met het reeds ten treure opgevoerde “beest” van het stier-symbool?
Het mag duidelijk zijn dat de locale sfeer van zowel “sur la place, chacun passe”, noch van de arena-scène op het eind (A deux cuartos” ) weinig overkomt. Jammer. Ook de meer intieme passages komen nauwelijks uit de verf, zoals de eerste aria van Michaela of haar confrontatie met José in het derde bedrijf bij de smokkelaars. Maeve Höglund is te zwak getekend om als Michaela te ontroeren.
De choreografie beheerst in te veel passages de scène en meestal op een te gewelddadige manier. Gelukkig kunnen de koorpassages her en der de sfeer nog een beetje redden – ook dank zij de zoals steeds mooie prestatie van het koor en het kinderkoor van Opera Ballet Vlaanderen.
Dirigente Keren Kagarlitsky bezielt het orkest tot een al bij al indrukwekkende uitvoering, maar had te weinig grip op de vocale prestatie van de solisten.
