Dit jaar geen Klassiek in de Stad op het Sint-Jansplein. Maar wie in Antwerpen de start van het nieuwe culturele seizoen graag met muziek inzet, hoeft niet op zijn honger te blijven zitten. Op zaterdag 5 september openen het Antwerp Symphony Orchestra en Opera Ballet Vlaanderen hun deuren en nodigen ze het publiek uit om kennis te maken met de twee huizen, hun werking en vooral met wat er de komende maanden op de podia te beleven valt.
Dat beide instellingen dit samen organiseren, is natuurlijk geen toeval. Sinds 1 maart 2026 gaan het Antwerp Symphony Orchestra en Opera Ballet Vlaanderen als één organisatie verder. De afzonderlijke artistieke identiteiten blijven voorlopig behouden, maar achter de schermen zijn de twee huizen voortaan met elkaar verbonden. Een nieuwe naam en huisstijl komen er pas vanaf het seizoen 2028-2029. Voor het publiek is 5 september alvast een eerste gelegenheid om die nieuwe samenwerking niet zozeer in woorden, maar gewoon in de praktijk te ervaren.
Vanaf 12.30 uur gaan de deuren van de Koningin Elisabethzaal en Opera Antwerpen open. En wie binnenstapt, krijgt meer te zien dan een reeks voorsmaakjes van het nieuwe seizoen. De Open Huizen willen vooral laten zien wat er zich afspeelt vóór een voorstelling of concert uiteindelijk voor het publiek verschijnt.
In de Koningin Elisabethzaal kan men om 13 uur een repetitie van het Antwerp Symphony Orchestra bijwonen. Het is een heel andere ervaring dan een concert meemaken: geen afgewerkt geheel, maar muziek die nog in wording is, met aanwijzingen, hernemingen en momenten waarop duidelijk wordt hoeveel werk er schuilgaat achter die vanzelfsprekende minuten op het podium.
Ook de rest van het gebouw wordt die middag ontsloten. Tijdens rondleidingen kan het publiek niet alleen de zaal, maar ook delen van de backstage ontdekken. Muzikale verrassingen en korte optredens maken van de rondleiding meer dan een gewone blik achter de schermen.
In Opera Antwerpen krijgt het publiek dan weer de gelegenheid een open repetitie van The Matter van Louis Andriessen bij te wonen. Tussen 14.30 en 17.30 uur wordt er gewerkt met cast en orkest aan deze bijzondere opera, die in september wordt opgevoerd – met een korte pauze tussen 16 en 16.30 uur. Wie een repetitie bijwoont, ziet niet alleen de voorstelling groeien, maar krijgt ook een idee van de concentratie, het zoeken en het voortdurend bijsturen dat aan een operapremière voorafgaat.
Daarmee blijft het programma niet beperkt tot wie al vertrouwd is met opera of symfonische muziek. Voor kinderen zijn er activiteiten rond instrumenten, muziek en decor, terwijl volwassenen om 13 en 15 uur kunnen deelnemen aan dansworkshops met Zoë Demoustier. Let wel: het aantal plaatsen is beperkt en inschrijven kan enkel ter plekke, dus wie zeker wil zijn van een plek, is er best op tijd bij. In de Koningin Elisabethzaal wordt bovendien yoga gecombineerd met live soundscapes van percussionisten. Het zijn activiteiten die de traditionele grenzen tussen luisteren, kijken en zelf musiceren wat laten vervagen.
Ook buiten de gebouwen klinkt muziek. Op het Astridplein en het Operaplein spelen koperblazers korte miniconcerten vanaf de balkons. De twee huizen zoeken daarmee letterlijk contact met de stad. Later op de middag wordt het publiek in de Koningin Elisabethzaal bovendien uitgenodigd om mee te zingen tijdens een singalong met het Koor van Opera Ballet Vlaanderen.
Het geheel mondt om 18 uur uit in een gratis concert van het Antwerp Symphony Orchestra onder leiding van rising star Wilson Ng. Mondharmonicaspeler Steven De bruyn is de solist. De keuze voor het programma is veelzeggend: tien jaar na het overlijden van Toots Thielemans wordt de Belgische jazzlegende herdacht met muziek die klassieke traditie en jazz met elkaar verbindt. Naast Gershwin en andere componisten staat uiteraard ook muziek van Thielemans zelf op het programma.
Zo krijgt deze eerste gezamenlijke Open Huizen-dag een mooi opgebouwde spanningsboog. Eerst zijn er de gebouwen zelf, vervolgens de repetities en activiteiten die tonen wat er zich achter de schermen afspeelt, en uiteindelijk het concert waarin alles samenkomt. Het publiek wordt daarbij niet alleen toeschouwer, maar krijgt de kans om zich even deel te voelen van de wereld die zich doorgaans achter de gesloten deuren van een concertzaal of operahuis afspeelt.
Misschien is dat ook de meest interessante manier om naar deze dag te kijken. Een cultuurhuis wordt uiteindelijk niet alleen gevormd door de voorstellingen die er plaatsvinden, maar evenzeer door de mensen die er elke dag werken, repeteren, zingen, musiceren, dansen en bouwen. Wie op 5 september tussen de Koningin Elisabethzaal en Opera Antwerpen heen en weer loopt, krijgt daar een glimp van te zien.
En zo is er, ondanks het ontbreken van Klassiek in de Stad, toch een nieuwe manier om de Antwerpse muziekzomer af te sluiten. Niet met één groot podium op het Sint-Jansplein, maar met twee huizen die voor één dag zelf het podium worden. Een uitnodiging om binnen te stappen, rond te kijken, te luisteren en misschien meteen ook nieuwsgierig te worden naar wat het nieuwe seizoen zal brengen.
Open Huizen – zaterdag 5 september 2026, vanaf 12.30 uur in de Koningin Elisabethzaal en Opera Antwerpen. Alle activiteiten zijn gratis en reserveren is niet nodig (behalve voor de dansworkshops, waarvoor inschrijven enkel ter plekke kan). Het afsluitende concert in de Koningin Elisabethzaal begint om 18 uur.
More info:
https://www.antwerpsymphonyorchestra.be/nl/programma/open-huizen-jgwn
https://www.operaballet.be/nl/programma/seizoen-2026-2027/open-huizen
