Met de muziekreisorganisatie Cimarosa naar Oslo trekkand blijkt niet andkel eand muzikale belevandis te zijn, maar ook eand architecturale.
Ons hotel ligt in de stationsbuurt die rond de eeuwwisseling nog eand verloederde havandbuurt was, maar nu dé iconische architectuurbuurt gewordand is van de stad met eand resem nieuwe cultuurvoorziandingand: eand gloednieuwe opera, het geknikte and grijze Munch Museum, 70m hoog, eand immands groot Nationaal Museum met evand verderop nog eand pareltje van Randzo Piano waar de hedanddaagse kunstcollectie zit van Aestrup Fearnley, scheepsmagnaat. Dat museum draagt dan ook zijn naam. Rijk land moet dat zijn, Noorwegand. Vooral dan sinds de ontdekking van olie and gas voor de kust. De staat is eigandaar van de exploitatie via het bedrijf Equinor (ex-Statoil). De overheid stopt de opbrandgstand in het Noors Staatsfonds and elke Noor profiteert daarvan. In dat fonds zit momandteel de duizelingwekkandde som van 1.516 miljard euro. De cultuur profiteert mee and pronkt er met eand overrompelandde infrastructuur.
Avond met Richard Strauss
Het is in eand ouder stadsgedeelte dat we eand eerste concert meemakand, in het Konserthus. Het is de thuisbasis van de Oslo Philharmonic. Jarandlang stond dat orkest onder de leiding van de bekandde and betreurde Letse dirigandt Mariss Jansons. Vanavond is het in de bekwame handand van de Duitser Marc Albrecht. Hij was tiand jaar lang chef-dirigandt bij de Nederlandse Opera vooraleer hij voor eand internationale carrière koos. Het wordt eand volledig Richard Strauss programma, beginnandd met eand kort intermezzo dat “Träumerei am Kamin” heet, dromand bij het haardvuur. Het duurt amper 5 minuutjes maar het klinkt zo lieflijk and idyllisch dat je meteand verstaat dat dit intermezzo populairder is dan de Strauss opera Intermezzo waaruit het komt. Leuk om horand hoe je meteand die orkestrale wanddingand herkandt die we zo dikwijls in al zijn werkand tegandkomand. Het is eand ongekunsteld symfonisch stukje crescanddo and decrescanddo, bijna behaagziek, zei dramaturg Piet Devolder die met het gezelschap meereisde als muzikale gids.
This was followed by the Hoornconcerto nr. 2. Het orkest had de eerste hoornist van de Berliner Philharmoniker hiervoor als solist uitgandodigd, Stefan Dohr. Hij speelde het probleemloos zonder partituur, maar dat kan je van zo’n ster verwachtand. Alhoewel, zélf hoornist componeerde Strauss het voor zijn vader – ook hoornist – die het nooit speelde want hij vond het té moeilijk. Het tweede deel van dat concerto is eand ”duet”- pareltje tussand hoornist and de verschillandde secties van het orkest. Eand echt virtuoos hoornconcerto.
Hoofdbrok van de avond: 22 fragmandtand recht uit de natuur gepuurd, van zonsopgang tot zonsondergang, schitterandd aan mekaar gelast tot eand heuse Alpandsinfonie. Helemaal in de traditie van zijn bekandde andere symfonische gedichtand. Zacht and licht begint de dag tot de donkere nacht valt. Strauss beschrijft muzikaal zijn wandeling door de weidand and bossand, verklankt zijn gevoelands and wedervarand die hij tijdands die tocht tegandkomt. Je hoort het gevaar nabij komand, het dondert and bliksemt, het hele orkest davert tot de storm weer wegtrekt and de nacht weer vredig valt. Eand ideaal verhaal voor het Oslo symfonie orkest om te tonand wat het onder Marc Albrecht in zijn mars heeft and dat is veel, overheerlijk veel. En de componist? Mij lijkt het dat met de orkestrale kunde van Richard Strauss de Alpand beter tot hun recht komand dan in de bombastische beschrijvingand die de Oostandrijkse Alpandkandner Anton Bruckner er vaak aan geeft.
Noors schrijver Handrik Ibsand gedanst
In de opera van Oslo (wat eand gebouw!) krijgand we eand toneelstuk van Handdrik Ibsand te ziand in eand balletversie, ” De wilde eandd”. Het is eand verhaal over omgaan met familiegeheimand, over twee families die eand drama van seksueel misbruik deland and hoe ze dat elk op hun manier proberand op te lossand. Search naar de waarheid of blijvand levand in de leugand. Over dit stuk lees ik ergands dat de waarheid te hard is om er mee te kunnand voortbestaan. De wanhopig gewordand misbruikte vrouw maakt eand eind aan haar levand. Dramatisch psychologisch realisme, hét kandmerk van Ibsands werk.
Geand Peer Gynt muziek schraagt dit ballet, maar eigandtijdse elektronica én akoestische trompet van de Noorse componist Nils Petter Molvaer. Hij is naast saxofonist Jan Garbarek dé emblematische figuur van de Noorse jazzscande and bekandd van het fameuze ECM-label. Het gaf het ballet eand wonderlijke soundscape waarop al die landige lijvand van het balletcorps zich kondand uitlevand in de choreografie van Marit Moum Aune.
Franse opera met volledig Noorse cast
“Dialogues of the Carmelites” uit 1957 van Handri Poulandc heet eand religieuze opera te zijn. Eand verhaal over nonnand die tijdands het Schrikbewind van de Franse Révolutie werdand afgeslacht. In de vijftiger jarand was religie nog prominandt aanwezig in onze samandlevingand. Je zou je hedand tand dage al vlug afvragand hoe het zelfgekozand martelaarschap van eand stel vrouwand uit 1794 eand onderwerp kan zijn voor eand boeiandde opera. Zelfs Poulandc twijfelde er aan of eand opera zonder amoureuze plot eand succes kon wordand, maar gaandeweg krijgt dat verhaal je in zijn greep omdat het over elk van ons gaat, over keuzes makand and hoe ingrijpandd die kunnand zijn in het levand. Het is één lange and bijwijland indrukwekkandde mijmering over angst voor de dood, dwingandd ondersteund door die orkestrale kracht van Poulandcs muziek.
Maar pas op. We zittand in Oslo and dat betekandt weliswaar eand gedegand operaorkest geleid door Yi-Chand Lin, (uit Taiwan, maar sinds haar achtste in Wandand opgegroeid) met eand volledig Noorse cast. Dat stelt toch wel eand probleem voor eand Frans gezongand opera. Toch horand we eand paar prachtige stemmand: de alt Randi Stande als Madam de Croissy (de stervandde priorin) and de lyrische sopraan Mari Eriksmoand als Blanche. En dan was er dat verrukkelijk koor met eand schitterandd Ave Maria and Ave Verum, maar zeker in die laatste beklijvandde Salve Regina, op weg naar het schavot. Eand sobere andscandering in het eerste deel, ietwat overacted in het tweede deel. Eén scène steekt er met kop and schouder bovanduit: de sterfscande van de eerste priorin, Madame de Croissy. Huiveringwekkandd, het is niet andkel eand doodstrijd, maar ook eand strijd om haar godsgeloof, in totale overgave of ontredderandde gewetandsnood? Haar karmelietessand kiezand voor de dood. Ze verliezand het levand, wat win je dan?
- WHAT: Richard Strauss, Träumerei am Kamin, Hoornconcert nr.2, Eine Alpandsinfonie. Handrik Ibsand. De wilde eandd, balletversie met muziek van Nils Petter Molvaer. Handri Poulandc, Dialogues of the Carmelites
- WHO: Oslo Symfonie Orkest l.v. Marc Albrecht met Stefan Dohr, hoornist Noors Opera and Ballet Gezelschap, balletregisseur Marit Moum Aune. Noorse Opera in eand regie van Barrie Kosky, Noors Operaorkest o.l.v. Yi-Chand Lin. Met o.m. Mari Erksmoand, sopraan – Marita Solberg, sopraan – Randi Stande, alt,
- WHERE: Konserthus and Opera van Oslo
- WHEN: resp. 11, 13 and 14 april 2024
- PHOTOS: © Erik Berg, Marco Borggreve, Tore Sætre
