FP 138 is Poulenc’s Trio Suite ‘L’invitation au château’. Vervang ‘château’ door ‘Salle Élisabeth’ van het prestigieuze hotel Corinthia in de Brusselse Koningsstraat en je wordt geconfronteerd met de voortzetting van de ‘Concerts Astoria’, die de eerste zondag van juni het Trio Kaliko te gast hadden.
‘Kaliko’ is de naam voor een lapjeskat. Haar drie kleuren, zwart, wit en rood zijn symbool voor drie instrumentengroepen, drie nationaliteiten en drie muzikale werelden. En dat is nu net het Trio Kaliko: viool, klarinet en piano, een violist uit Brussel, een Spaanse klarinettiste en een pianist met Italiaanse roots, want geboren in Mantua, met de tot de verbeelding sprekende naam Mantovani.
Er stond maar één naam op het programma, Francis Poulenc (1899-1963), maar de vele facetten in zijn muziektaal overstijgen ver het cijfer drie. Zo hoorden we een breed palet aan humor, ironie, uitbundigheid, ernst, tristesse en melancholie. Nicolas Dupont ziet het juist: net als Mozart, kan Poulenc omslaan van de hoogste hoogtes naar de diepste laagtes. Geen instrument kan zo lachen, plagen, schertsen en klagen als de klarinet, zoals Alba Mayonga Rodrigo die beheerst. We hoorden haar al in het MIM maar met een andere akoestiek hadden we geen idee van de kracht die ze uit haar instrument haalt. Je bent niet voor niets vast lid van de Koninklijke Muziekkapel van De Gidsen.
Klarinet en piano, piano solo, een eigen versie voor viool en klarinet van de originele Sonate voor twee klarinetten, viool en piano en als slot de drie samen, zo veel combinaties, zo veel klankwerelden. Een feest voor het oor en een feest voor het oog in dit decor dat een symbiose is van écru en olijfgroen. Zelfs de outfits van de muzikanten waren afgestemd op de kleur van de wanden en van het tapijt, waar enkel de vleugel, de spiegeldeuren en het kristal van de luchters anders waren. Voor elk nummer had Nicolas Dupont een kundige, uitvoerige toelichting. Alleen, hij haalde veel meer uit zijn donkere, matte Pedrazzini, 1920 en kopie van een Pressenda, die hij in bruikleen heeft dan uit zijn stem en zijn Engels.
Licht en donker
Toppunt van doorleefde tragiek was de befaamde Vioolsonate FP 119 uit de oorlogsjaren 1942/43. Ze is opgedragen aan Federico Garcia Lorca, die kort ervoor tijdens de Spaanse Burgeroorlog werd vermoord. De historische context is merkbaar in de benaming van de bewegingen als ‘Allegro con fuocco’ of ‘Presto tragico’, in de partituur-aanduidingen en, vooral, in de muziek zelf. Felle ritmes, dramatische uitbarstingen als geweerschoten of kanonsalvo’s, plotse pauses vinden een tegenhanger in de gitaar imiterende pizzicati van het Intermezzo, want “de gitaar doet de dromen huilen”. Basis voor al dat moois was de piano van Marco Mantovani. Zijn volle en sonore aanslag liet elke melodische lijn prima tot haar recht komen.
Na de dramatiek van de Vioolsonate, voerde ‘L’invitation au château’ terug naar de lichtere, meer speelse Poulenc, die zich thuis voelde in de wereld van het theater. Bij de toneelmuziek van het gelijknamige stuk van Jean Anouilh schreef hij een reeks korte scènes en karakterstukken die elkaar in hoog tempo opvolgen. En zelfs deze bonte mozaïek van walsen, een mars, een tango, een polka, een tarentella en andere lichtvoetigheid is niet in staat een zweem van ernst en nostalgie te verbergen.
