Ensemble Leones

Onze website is vernieuwd, geef zelf je evenementen in. Heb je een fout gezien. Mail ons!

Ensemble Leones – Straight from the Heart

12 mei, 2026
Petronela Serban
Foto's: (c) Alamire Foundation; P. Serban

De maand april werd afgesloten met het concert Straight from the Heart, met muziek van hun zevende, gelijknamige cd. Het werd met grote toewijding uitgevoerd door Ensemble Leones, in samenwerking met de Alamire Foundation, als resultaat van hun onderzoek naar het Chansonnier cordiforme.

Voor dit uitdagende project werden alle vaardigheden ingezet: het ontcijferen van tekst en partituren én de historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk die bij deze ontdekking moest worden toegepast. We mochten genieten van de inleidende lezing door musicoloog David Burn, waardoor we meer te weten kwamen over dit vijftiende-eeuwse verluchte handschrift, met chansons van zowel anonieme meesters als van Hayne van Ghizeghem, Du Fay en Ockeghem.

Het concert als onderdeel van het Voices of Passion festival 2026

Leuven heeft een rijke traditie op het gebied van polyfonie. In samenwerking met de Alamire Foundation brengt 30CC gespecialiseerde ensembles op het podium om, zowel letterlijk als figuurlijk, de verworvenheden op het gebied van kennis en uitvoeringspraktijk te tonen. Deze editie biedt een muzikale reis die een eerbetoon is aan vijf generaties componisten die het fenomeen van de polyfone muziek in de middeleeuwen en de renaissance hebben gecreëerd, waarbij de Lage Landen en Leuven worden erkend als de bakermat van het genre.

We waren verheugd de volgende verklaring te ontvangen van Marc Lewon, artistiek directeur:

“I had a wonderful experience presenting our programme in the Abbey Park. I’ve never been there before and very much enjoyed the atmosphere in this special place. I felt a density and a bond to the knowledgable audience in this place that is rare, indeed.

Regarding our instruments: we were playing reconstructions of instruments from the end of the 15th century: the viola d’arco which emerged in the 1480s together with late medieval fiddles and a lira da braccia, typical of Humanist Italy in the 15th century — this one we used for two of the Italian monodies to replicate a style that was typical of the parlar cantando repertoire. Furthermore, I played a plectrum lute, as it was used in that time, both for individual lines in polyphony as well as intabulating 2 lower voices to accompany a discantus and for some discantus diminutions.

The instruments were all reconstructions, though one of our members (Elizabeth Rumsey) also owns an original from the mid-16th century (for which the music we played, however, was too early so that we did not use it here).”

Over het boek

De Chansonnier Cordiforme is een verlucht manuscript op perkament dat zich onderscheidt door zijn uitzonderlijke dunheid en kwaliteit, waarbij veel aandacht is besteed aan de notatie, de muziek en de tekst. Het manuscript heeft een unieke hartvorm en is gebonden in een prachtige fluwelen band. Bijzonder zijn vooral de twee 15e-eeuwse miniaturen van de Meester van het Uitzicht van Sint-Goedele, een schilder die behoorde tot de Vlaamse Primitieven.

Van de 43 composities hebben er 30 een Franse tekst. De vroegste werken — twaalf liederen met slecht overgeschreven Italiaanse tekst en één in het Spaans, dat de kopiist blijkbaar voor Italiaans heeft aangezien — staan aan het begin van het manuscript en leverden meer problemen op. Jean de Montchenu, een controversiële bisschop met uitstekende muzikale smaak, heeft de composities vermoedelijk verzameld tijdens zijn verblijf aan het pauselijk hof rond 1460.

Bij nader onderzoek blijken de Italiaanse liederen, in tegenstelling tot de Franse, voort te komen uit een ongeschreven of halfgeschreven traditie, waaruit de vele versies van Ben lo sa Dio en Perla mya cara zijn ontstaan.

De Dag van de Polyfonie op zondag 22 februari bood de gelegenheid om de onderzoeks- en valorisatieprojecten van de Alamire Foundation onder de aandacht te brengen. Vanuit het Huis van de Polyfonie wijdde Klara Radio zeven uur zendtijd aan de polyfone muziek uit de middeleeuwen en de renaissance: vier ensembles en twee solisten traden live op.

Artistiek directeur Marc Lewon (luit en viola d’arco), Els Janssens (zang), Cyril Escoffier (zang), Raitis Grigalis (zang), Baptiste Romain (altviool en lira da braccia), Elizabeth Rumsey (viola d’arco).

Ensemble Leones weet dankzij zijn expertise op het gebied van oude muziek en de passie van zijn leden een bijzondere sfeer te creëren, waarin de luisteraar zich meegevoerd voelt naar de wereld van de stukken, met al hun vertrouwelijkheid en intimiteit. Dat is een zeldzaam voorrecht, aangezien deze muziek met emotionele tekst oorspronkelijk niet voor een publiek was bedoeld, maar uitsluitend als liefdesverklaring, in een monologische of dialogische context. Geen wonder dat Ensemble Leones in de loop der tijd zo’n goede reputatie heeft opgebouwd. De musici zijn deskundigen voor wie de meesterlijke interpretatie voortkomt uit het begrijpen van de geest, en niet alleen de letter, van de bronnen, gepaard met nauwkeurig onderzoek. Ze zijn bedreven in de muziekstijlen en hebben de historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk geïnternaliseerd en tot de hunne gemaakt. Vergeten laatmiddeleeuwse en vroegmoderne stukken die door Leones in première worden gebracht, krijgen zo een nieuw leven en worden met open armen ontvangen.

Ensemble Leones brengt interpretatieve kunst die esthetische vernieuwing biedt in zowel studio-opnames als liveoptredens. Ze spelen elk stuk in een andere bezetting op het podium, op zoek naar de beste akoestische en esthetische weergave voor de luisteraar.