Aller au contenu
Dit is een volledig nieuwe website, vond u een bug, stuur ons een email op bestuur@klassiek-centraal.be
Traduit automatiquement · original
Critiques

Finland, land van bossen, meren en…muziek

L
· 5 min de lecture
Partager cet article
Finland, land van bossen, meren en…muziek

Wie een beetje thuis is in de wereld van de klassieke muziek, kent allicht enkele namen uit de Finse muziekwereld. Componisten als Jean Sibelius, de « vader van de Finse muziek » (zoals hij wel eens – niet geheel ten onrechte – genoemd wordt), over Einojuhani Rautavaara tot de recent overleden Kaija Saariaho. Of dirigenten als Esa-Pekka Salonen, Osmo Vänskä, Leif Segerstam en niet te vergeten Klaus Mäkelä, die aangesteld is als chef-dirigent van het Concertgebouw Orkest. Het lijkt wat op name-dropping, maar geeft misschien toch wel een aanwijzing dat de Finnen niet alleen gek zijn op water en beren (die alleen natuurspotters te zien krijgen…) maar zeker ook op muziek.

Een tof evenement is daar een directe en – jawel – bereikbare illustratie van: het Kamermuziekfestival in Kuhmo. Terecht mag het met hoofdletter geschreven worden, want het onooglijk kleine stadje, natuurlijk ook weer gelegen aan een heerlijk meer, organiseert jaarlijks een twee weken durend kamermuziekfestival, dit jaar al het drieënvijftigste. Het programma is gevarieerd en uitgebreid en bestrijkt zowat alle vormen en genres van de kamermuziek. Je kan er naartoe om kaskrakers van het repertoire te horen, uit barok, klassiek, romantiek en twintigste eeuw, met als extra een aantal creaties, vaak gecomponeerd in opdracht van het festival. Het programma van dit jaar kreeg een wat symbolische titel mee: « Roots and Wings ». We kregen als opstapje naar het eerste concert van het festival dan ook de indringende « Runosong », een traditioneel Kalevala-lied, gepresenteerd door een authentieke Finse zangeres, een rariteit voor ons maar duidelijk niet voor het Finse publiek! Maar het thema « Roots and Wings » dekt een brede lading en moet niet altijd letterlijk genomen worden, want elk concert krijgt op zich ook nog een thema mee. Bijvoorbeeld « Masters of opera », dat teruggaat naar de vroegste Italiaanse operacomponisten tot Mozart, of American Letters, dat vooral focust op Amerikaanse componisten (Glass, Adams of de minder bekende Amy Beach) maar ook plaats biedt aan Dvořáks Amerikaans kwartet.

Finse en andere muzikale fine fleur

Dat het geen « overload » wordt van muziekervaringen, daar zorgt niet alleen dat gevarieerde programma voor, maar zeker ook de selecte keuze van uitvoerders. Uiteraard heel veel Finse muzikanten; zo hoorden we Virpi Räisänen, een mooie sopraan in een Zweeds volkslied, en de mooi gecaste stemmen van Marjukka Tepponen en Tuomas Mettola in de creatie van Sampo Kasurinen: Trapped Butterfly. De titel doet zeker een belletje rinkelen en het is inderdaad een interpretatie van de beroemde opera van Giacomo Puccini. Sampo Kasurinen schreef zijn werk voor kamerorkest en elektronica en benadert de thematiek vanuit een verrassend standpunt, met de focus op de verhouding van de zoon van Butterfly en Pinkerton. Een zeer toegankelijke hedendaagse partituur die op enkele cruciale momenten teruggrijpt naar een letterlijk citaat uit Puccini's opera. De regie vertrekt van duisternis en Oosterse decoratie naar geleidelijke ontmaskering van de Amerikaanse banaliteit. Er was enkel Finse boventiteling, wat uiteraard voor ons de verstaanbaarheid niet ten goede kwam. Hier past een woord van lof aan de administratieve directrice van het Festival, Sari Rusanen, die ons tijdens de pauze even te woord stond en als de bliksem een vertaald libretto voor de hele groep in het hotel liet bezorgen.

[caption id="attachment_50602" align="alignleft" width="300"] © Mike Roelofs[/caption]

Enkele ensembles verdienen toch uitgelicht te worden. Allereerst het Storioni Trio. Dit Nederlandse trio (Wouter Vossen, viool, Marc Vossen, cello en Bart van de Roer, piano) neemt een leeuwenaandeel van de concerten voor zijn rekening, en elk concert met hen was een groot schot in de roos! We hoorden hen in het pianotrio van Smetana, in de creatie van Charlotte Bray, en Bart van de Roer trad veelvuldig op als liedbegeleider. Dat ze zich als een vis in het water voelen in Kuhmo, pleitte er ook voor dat ze te pas en te onpas onvoorziene wijzigingen in het programma met de glimlach en subliem samenspel opvingen. Dat was bijvoorbeeld het geval toen het Strijkkwartet nr. 2 van Prokofiev wegens ziekte van de eerste violist van het Danel Kwartet moest vervangen worden. Het Storioni Trio verraste ons met een aangrijpend pianotrio van Nodar Gabunia (Georgië 1933 – Amsterdam 2000), gekenmerkt door angst en strijdlust, geschreven in 1998.

Het Frans-Belgische Danel Kwartet kreeg anderzijds voor enkele van hun optredens een uitstekende vervanger voor de zieke Marc Danel in de Oekraïense Sergey Malov, die zich in het kwartet van Schubert, D87 als een fijnzinnig en vooral geëngageerd muzikant bewees.

Diverse locaties


[caption id="attachment_50601" align="alignright" width="291"] © Stefan Bremer[/caption]

Le festival se produit dans plusieurs salles à Kuhmo. Le joyau de la couronne est bien sûr la magnifique salle de concert de Kuhmo, une merveille de travail du bois et d'acoustique. Il y a aussi des concerts à l'église, un lieu acceptable pour par exemple la prestation de Scherzi Musicali – mais pas idéal en termes de visibilité. Également à l'école de Kuhmo, qui n'est pourtant qu'une « salle de gym anoblie ». Mais l'ambiance que l'on ressent dans la petite ville pendant le festival, avec des mélomanes qui flânent çà et là, offre une expérience très spéciale et unique. Et où peut-on entrer dans une salle de concert et entendre soudain, à côté de soi, la violoniste à vélo crier « hello, have a nice concert », pour la voir vingt minutes plus tard sur scène ? C'est bien Minna Pensola, la directrice artistique du Festival de musique de chambre de Kuhmo.

En conclusion


Cette année, j'ai vécu le festival en tant que participante de Cimarosa, et non en tant que journaliste. Le but commun – écouter de la musique – crée une sympathique solidarité, dans laquelle la diversité individuelle ne constitue pas un obstacle. Les introductions aux concerts par le sympathique musicologue Arne Herman sont un atout supplémentaire. Captivantes et éclairantes sans être pédantes. Ainsi, le concept de Cimarosa : « Voyages, musique et amitié » a certainement réussi avec ce voyage en Finlande !

QUOI : Kuhmo Chamber Music Festival
QUI : Storioni trio, Dane kwartet, Scherzi Musicali, Meta4 et de nombreux autres
OÙ : Finlande Kuhmo

Partager cet article

Commentaires

Aucun commentaire pour l’instant. Soyez le premier à réagir.

Laisser un commentaire

Les commentaires sont relus avant leur publication.

FR