Een kerk die tegenwoordig dienstdoet als circusschool: het is eens iets anders om een concert bij te wonen. De Sint-Lodewijkkerk in Mortsel, al 45 jaar de plek waar Cultuurproject Dieseghem zijn concerten organiseert, kreeg intussen een nieuwe bestemming als thuisbasis van Art To Move. Toch blijft de ruimte beschikbaar voor concerten en orgellessen. Voor velen in het publiek was het dan ook een bijzondere hernieuwde kennismaking met een vertrouwde plek die er plots heel anders uitziet.
Aan de akoestiek heeft die nieuwe bestemming niets afgedaan. Het kleine, maar fijne Pelsorgel, bespeeld door Luc Vanvaerenbergh, en de bariton van Thibaut De Bondt kwamen in deze intieme ruimte uitstekend tot hun recht. Ook de opstelling droeg daartoe bij. Het orgel staat links van het hoogkoor, waardoor beide musici goed zichtbaar waren. Zo leken beide musici veel dichter bij het publiek te staan: niet ergens hoog en ver weg, maar midden in dezelfde ruimte. De plaatsing bleek bovendien ideaal voor de akoestiek: orgel en bariton vonden elkaar telkens opnieuw.
Het was voor mij trouwens een fascinerende ontdekking: de bariton had ik nog nooit live gehoord en het verrassend boeiende programma liet meteen horen hoeveel verschillende kanten dit intrigerende instrument heeft. Na het concert vertelde De Bondt me dat hij samen met Vanvaerenbergh zeer veel plezier beleefd had aan het voorbereiden van dit programma.
Van meditatief tot jazzy
Dat bleek al meteen uit The Green Hill van Bert Appermont (°1973), waarmee de avond opende. Geen uitbundige entree, maar eerst een meditatieve, licht melancholische sfeer. Vervolgens kreeg de muziek meer vinnigheid en zelfs een jazzy karakter. De muziek zette meteen de toon voor een gevarieerd concert.
In Carrickfergus van Stephen Roberts (°1952) stond een heerlijke Ierse melodie centraal. Eerst klonk die op de bariton, ondersteund door het orgel. Daarna nam Vanvaerenbergh het over, waarna De Bondt de melodie nog eenmaal oppikte en ze langzaam liet wegsterven.
Symphonic Rhapsody van Edward Gregson (°1945) bracht vervolgens een heel ander soort energie. Tegenover de vinnige ritmiek en de uitdagende orgelpartij plaatste De Bondt een meer beschouwende bariton. Tegen het einde kreeg ook zijn partij een eigenzinnige invulling.
Een moment van herinnering
Een rustpunt vormde de Pastorale van Johann Sebastian Bach (1685-1750), het enige werk van de avond dat volledig voor orgel was. Vanvaerenbergh registreerde het sfeervol, met een klank die bijna iets kerstachtigs kreeg. Terwijl de bariton zweeg, speelde Vanvaerenbergh dit werk als een moment van herinnering aan de vele mensen die zich gedurende 45 jaar voor Cultuurproject Dieseghem hebben ingezet en ervoor hebben gezorgd dat hier al die tijd concerten konden plaatsvinden.
Met Fantasy van Johann Nepomuk Hummel (1778-1837) keerde de bariton terug. Het is vooral een technisch interessante compositie, met vele noten en uitdagingen die de kunde van beide musici goed tot hun recht lieten komen.
By the Waterside van Gabriel Fauré (1845-1924), in een bewerking van De Bondt, bracht opnieuw een heel andere sfeer. Het mooie, indringende lied kreeg op de bariton een warme vertolking. De bewerking gaf De Bondt alle ruimte om ook de lyrische kant van het instrument te laten horen.
Van verstilling naar virtuositeit
Peace van John Golland (1943-1993) was voor mij het emotionele hoogtepunt van de avond. Een intieme orgelbegeleiding liet de warme, bijna hemelse klank van de bariton des te mooier uitkomen. Het talrijk opgekomen publiek luisterde aandachtig en was zichtbaar geraakt door deze doorleefde uitvoering.
Met Party Piece van Philip Sparke (°1951) zorgden beide musici ten slotte voor een uitsmijter van jewelste. De technische mogelijkheden van de bariton mochten nog één keer volop worden uitgespeeld en Vanvaerenbergh ging daar op het orgel enthousiast in mee. De toeren die De Bondt soms met zijn bariton moest uithalen, pasten eigenlijk wel in de omgeving. Maar acrobatiek om de acrobatiek was er niet. De virtuositeit stond in dienst van de muziek.
Zo kreeg de bariton in de Sint-Lodewijkkerk een hele avond de hoofdrol. De kerk mag dan van gedaante zijn veranderd, deze avond herinnerde er vooral aan wat hier al meer dan 45 jaar gebeurt: mensen samenbrengen rond muziek.