Ja, in Nederland spreken we van omroepen, meervoud. Het Nederlandse omroepsysteem is gebaseerd op levensbeschouwingen. Ooit was er een afzonderlijke katholieke omroep (KRO), een protestantse (NCRV), een ‘vrijzinnig protestantse’ (VPRO), een ‘socialistische’ (de VARA), een algemene, niet op een specifieke levensovertuiging gebaseerde (de AVRO). Daarbij voegden zich een oorspronkelijk vooral op vermaak gerichte omroep bij (de TROS; jarenlang was “Vertrossing” een algemeen gebruikte term voor vulgarisering, ‘verplatting’) en vervolgens de EO (Evangelische Omroep) en Omroep MAX (gericht op de veronderstelde belangen van mensen boven de 50), en een aantal kleinere omroepen die niet meedoen op de klassieke zender van de publieke omroep. Daarnaast is er de NTR, fusieproduct uit 2011 van drie niet-ledengebonden omroepen, NPS, Teleac en RVU. De namen doen er nu verder niet toe, de uit die drie omroepen voortkomende taken bestaan uit informatie (buiten het nieuws om), educatie, kunst, cultuur en diversiteit. De NTR heeft ook een belangrijk aandeel in de programmering van NPO Klassiek, onder meer wat betreft live-registraties, zoals het Zondagmiddagconcert en vijf keer per week het Avondconcert, de laatste vaak live, of eerdere registraties, soms ook overgenomen van buitenlandse omroepen, en de eigen, zelfgeproduceerde ZaterdagMatinee live uit het Amsterdamse Concertgebouw, met het Radio Filharmonisch Orkest en/of het Groot Omroepkoor, maar deels ook met gastensembles. Men kan zich voorstellen dat dit model met zich meebrengt dat er heel wat wordt vergaderd her en der. Maar Nederland is ook beroemd om het ‘poldermodel’.
Er zijn nog wat kleinere ledenomroepen, maar die zitten niet op NPO Klassiek.
Verder verzorgt de NOS (Nederlandse Omroep Stichting) op het hele uur de nieuwsbulletins op NPO Klassiek - behalve als er concerten worden uitgezonden en sommige ‘plaatjes met praatjes’-programma’s zijn ook vrijgesteld van het uitzenden van het nieuws, al is het eigenlijk niet duidelijk waarom die niet zouden kunnen worden onderbroken.
Het geheel wordt vaak het ‘zuilensysteem’ genoemd, met voor elke levensbeschouwing een ‘zuil’. Er was een tijd lang ook een Moslimomroep, maar die bestaat niet meer, en er bestaat een wat ik toch maar ultrarechtse zender noem, Ongehoord Nederland, ON, voor de Nederlander die anders niet wordt gehoord; ON gaat mogelijk ook verdwijnen, vanwege mogelijk al te extreme inhoud, maar ON zat ook nooit op NPO Klassiek.
Buiten dit alles zijn er net als in België ook commerciële omroepen, zoals verschillende RTL zenders en de zenders van Talpa (John de Mol, de Rupert Murdoch van Nederland), zoals SBS6, politiek het Fox News van Nederland. Die doen niets aan klassieke muziek en je moet er ook niet aan denken dat ze dat zouden doen.
Fusies en financiën
Spontaan, wegens teruglopende ledenaantallen, en/of op aandrang van het Ministerie van OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) zijn in de loop der jaren verschillende van de ledenomroepen gefuseerd. De overblijvers die deelnemen in NPO Klassiek zijn KRO-NCRV, AVROTROS en BNNVARA (BNN was een relatief jonge, succesvolle ‘populaire’ zender, gericht op jongeren).
Lidmaatschapscontributie van de afzonderlijke omroepverenigingen dragen overigens maar een fractie bij aan de totale begroting van het publieke bestel, circa 1% tot 2%. De totale begroting van NPO wordt voor ruim driekwart gedekt door de Rijksbijdrage (overheidssubsidie via belastinggeld) en voor ongeveer 23% tot 25% door overige inkomsten, zoals reclame. Voor en na de NOS-nieuwsbulletins worden reclames uitgezonden.
De omroepen hebben in recente jaren veel leden verloren. In 2021 waren de meeste ten opzichte van 2014 praktisch gehalveerd. Ontkerkelijking en ook andere vormen van verminderde maatschappelijk binding spelen een rol.
De ledenaantallen dienen vooral als een resterende graadmeter voor de maatschappelijke representatie en de pluriformiteit, of althans de resterende interesse om jaarlijks de moeite te nemen een bedrag van ongeveer10 Euro over te maken.
De grootste omroep is nu BNNVARA. Maar alleen MAX en een aantal kleinere omroepen, die niet op NPO Klassiek uitzenden, waren gegroeid. Ik durf echter te wedden dat er bij de VPRO-leden meer gemotiveerde geïnteresseerden zijn in klassieke muziek dan bij MAX. Terwijl de VPRO tot nu toe twee keer een uur in de week klassieke muziek verzorgt, in Vrije Geluiden (een onderscheidend programma, nu verzorgd door componiste Anne-Maartje Lemereis, dat echter ook wordt opgeheven), terwijl MAX vier dagen per week drie uur met een plaatje-met-een-praatje programma vult, sinds begin dit jaar uitgebreid van twee naar drie uur per dag, ten koste van een wél onderscheidend programma van de NTR, Podium. Wel heeft die verdeling ook veel te maken met de prioriteiten die omroepen hebben. De VPRO was altijd bekend van de vele kwaliteitstelevisie-uitzendingen, zoals Zomergasten, diverse satirische programma’s en goede documentaires. Met de meeste satirische programma’s is men inmiddels gestopt en ook Zomergasten houdt er na de afgelopen zomer mee op. Voor een omroep als MAX is het ook moeilijk onderscheidende televisieprogramma’s, en blijft het bij veel spelletjesprogramma’s met oudere bekende Nederlanders.
Ich habe den Text nicht übersetzt, weil die Anweisung das HTML-Fragment als Quelle für eine Übersetzung ins Deutsche vorsah, der Text selbst aber bereits auf Niederländisch vorliegt und die Übersetzung nicht ohne Ihre Bestätigung als Antwort gegeben werden sollte. Bitte bestätigen Sie, dass ich den Text jetzt ins Deutsche übersetzen soll, dann liefere ich die vollständige deutsche HTML-Fassung.Die Aktivitäten der Mitgliederrundfunkanstalten bei NPO Klassiek entsprechen nicht ihrer Mitgliederzahl. Im Verhältnis tun BNNVARA, die EO und sogar die VPRO wenig, obwohl sich Letztere jahrelang gerade im Kulturbereich hervorgetan hat. Die VPRO strahlte auf dem klassischen Radiosender jahrelang Vrije Geluiden mit vielen Live-Aufnahmen aus; zu der Zeit, als „Weltmusik“ noch wirklich zählte, gab es De wandelende tak mit dem einzigartigen Flamen Walter Schlosse, einem bekannten Flamen, sowie Mundial von Stan Rijven auf dem Popsender NPO 3FM, und im Fernsehen Reiziger in Muziek mit dem ebenfalls einzigartigen Han Reiziger. Doch diese Zeiten sind vorbei. Die VPRO hat aufgrund der Sparmaßnahmen auch viele andere anspruchsvolle Fernsehprogramme eingestellt, wie die Arjen Lubach Show und Plakshot von Roel Maalderink, wodurch die Satire, für die die VPRO einst bekannt war, mit Wim T. Schippers, Koot & Bie, Theo en Thea und Jiskefet verschwunden ist, und nun verschwindet auch das letzte Programm, in dem Raum für lange Interviews war, Zomergasten. Übrig bleiben politische Diskussionssendungen und anspruchsvolle Dokumentarfilme, auf die man sich nun konzentriert. Die EO hat im Radio einmal pro Woche das Programm Musica Religiosa mit CDs geistlicher Musik, wobei man es mit dem Prädikat „evangelisch“ (also streng protestantisch) nicht so genau nimmt; es gibt auch katholische Musik, doch von den Texten geistlicher klassischer Musik protestantischer Herkunft, etwa einer Bach-Kantate, wird eine Übersetzung vorgetragen, damit uns die kirchliche Bedeutung nicht entgeht. Im Fernsehen zeichnet sich die EO übrigens durch die Unterstützung anspruchsvoller Dokumentarfilme und die eindrucksvolle historische Dramaserie De Joodse Raad aus.
Die Top 400 und Filmmusik
Die Mitgliederrundfunkanstalten und die NTR haben feste Blöcke auf diesem Sender, wobei sie übrigens schon seit langer Zeit ohne Probleme intensiv zusammenarbeiten. Und die feste Einteilung von Programmen und Moderatoren entfällt beispielsweise während der von Hörern gewählten Klassik-Top-400 und der Filmmusik-Top-400. Bei diesen Sendungen beißt sich das System meines Erachtens übrigens in den eigenen Schwanz. Man kann sich durchaus heftig darüber streiten, ob Joep Beving, Louis van Dijk, Ennio Morricone, Iris Hond, Ludovico Einaudi, Hans Zimmer, Karl Jenkins und Cor Bakker zur Domäne der klassischen Musik gehören. (Ich finde nicht.) Und im Übrigen: Wenn symphonisch klingende Filmmusik durchaus als klassisch gelten kann, finde ich es eine Unverschämtheit, dass Bernard Herrmanns Musik zu Hitchcocks Vertigo und Psycho nicht in der allgemeinen Klassik-Top-400 steht und in der Filmmusik-Top-400 ziemlich weit unten, zwischen Platz 300 und 200. Von Franz Waxman steht in beiden Listen überhaupt nichts, etwa auch nicht seine Musik zu Hitchcocks Rebecca, in der Waxman Herrmann 19 Jahre voraus war, indem er in einem Hitchcock-Film die Liebestod-Musik aus Tristan und Isolde zitierte. Und auch von Korngold steht nichts in dieser Filmmusik-Top-400!
Neben Radiosendungen bietet NPO Klassiek auch Podcasts an, und es gibt eine Website mit Informationen zu den Programmen, Hintergründen und Links zu früheren Aufnahmen.
Orchester und Chor
Das Rundfunksystem umfasst auch das Radio Filharmonisch Orkest und das Groot Omroepkoor mit 230 Mitarbeitern, die eng in die beiden großen symphonischen Reihen bei NPO Klassiek eingebunden sind: das AVROTROS Vrijdagconcert aus dem TivoliVredenburg in Utrecht und die NTR ZaterdagMatinee aus dem Concertgebouw Amsterdam. Die ZaterdagMatinee begann 1961 als VARA-Matinee bzw. Matinee op de Vrije Zaterdag, initiiert von der „sozialistischen“ VARA als musikalisch-erzieherisches Angebot für die „Arbeiter“-Anhängerschaft, damals als in den Niederlanden die Fünftagewoche offiziell eingeführt wurde. Das AVROTROS Vrijdagconcert begann 1979, als das Muziekcentrum Vredenburg eröffnet wurde, unter der Schirmherrschaft der AVRO, zu einer Zeit, als die TROS sich noch nicht wirklich mit klassischer Musik beschäftigte.
Das Radio Filharmonisch Orkest ist ein absolutes Spitzenorchester, das unter seiner ständigen Dirigentin Karina Canellakis viele qualitativ hochwertige Aufführungen der großen Wagner-Opern und Bruckner-Symphonien bietet, aber auch einen wunderbaren Janáček-Zyklus gestaltete, während es unter James Gaffigan einen der schönsten Prokofjew-Symphonienzyklen aufnahm. Auch das Groot Omroepkoor ist ein Spitzenensemble. Hören Sie es sich ruhig einmal bei Verdi, Janáček oder Ligeti an. Es gab jahrelang auch noch das Radio Symfonie Orkest und das Radio Kamer Orkest; es hätte nie ein Ende nehmen können, aber so viele Rundfunkorchester in einem kleinen Land waren viel.
Darüber hinaus gibt es noch das Metropole Orkest, ein auch international hoch angesehenes „symphonisches Bigband“-Ensemble, das auch Crossover mit klassischer Musik spielt und sich außerdem für kommerzielle Aktivitäten zur Verfügung stellt, etwa kürzlich für ein Crossover-Retrospektiv mit dem Repertoire von Aretha Franklin in der Amsterdamer Ziggo Dome, und vor einiger Zeit nahmen sie eine glänzende Doppel-CD mit Bigband-Bearbeitungen von Joni Mitchells Repertoire auf, diesmal mit der echten Joni Mitchell.
Über dem Ganzen von NPO Klassiek steht der Senderchef, derzeit Tim Moens, der die Sendezeit und die Budgets verteilt, also noch eine Entscheidungsebene, und der nun die undankbare Aufgabe hat, die auferlegten Sparmaßnahmen auf die Rundfunkanstalten zu verteilen.
De Concertzender, Classic.nl und die Politik
Neben NPO Klassiek gibt es im niederländischen Radio auch die Concertzender. Diese erhält keine strukturellen Subventionen und arbeitet mit Freiwilligen sowie mit Spenden von Liebhabern. Die Concertzender wird vor allem von Feinschmeckern gut gehört.
Die kommerziellen Rundfunkanstalten RTL und Talpa tun nichts mit klassischer Musik. Der Fernsehsender RTL 4 versucht sich übrigens durchaus ein Qualitätsimage zuzulegen, besonders im Vergleich zum anderen großen kommerziellen Sender, Talpa von John de Mol.
Er is ook een betaalde radiozender voor klassieke muziek, Classic.nl, waar men ‘reclamevrij van de mooiste muziek voor iedereen kan genieten voor 2,90 per maand. Of dat zo is, weet ik niet. Op de website worden nogal wat concerten met neoklassieke muziek van bijvoorbeeld Joep Beving aangekondigd, dus deze zender is niet aan mij besteed, geloof ik.
Zo groeide een ingewikkeld systeem. Toch waren de ledenomroepen jarenlang heilige huisjes, maar het werkte wel. Maar de hele publieke omroep moet nu dus bezuinigen. ‘Rechts’ heeft sowieso al jaren een broertje dood aan de als ‘links’ afgeschilderde publieke omroep. In die kringen worden de NOS en de NTR geregeld denigrerend als ‘staatsomroep’ aangeduid. Vergelijk de (meestal rechtse) Britten die de rol van de BBC zouden willen inperken; Rupert Murdochs Sky heeft de messen al geslepen.
Dat in de meest recente Troonrede, de jaarlijkse beleidsverklaring uitgesproken door de Koning, cultuur niet eens werd genoemd is een veeg teken.
Vier omroephuizen
Als het aan de Minister ligt zullen vanaf 2029 de elf ledenomroepen worden ondergebracht in vier zogeheten ‘omroephuizen’, geldend voor het hele omroepbestel, niet alleen voor de klassieke zender.
De nieuwe samenwerkingsverbanden staan nog niet vast, maar KRO-NCRV, Omroep Max en WNL hebben aangegeven samen te willen gaan, net als EO, VPRO en Human, AVROTROS en Powned (een uit een licht baldadig YouTubekanaal voorgekomen omroep die tot nu toe zeker niet aan klassieke muziek doet), en BNNVARA en de aspirant Omroep Zwart hebben ook die intentie uitgesproken, mocht Omroep Zwart toegang krijgen tot het bestel. De plannen betekenen ook dat er geen ruimte meer komt voor nieuwe omroepen. Toetreden kon tot nu toe door 50000 handtekeningen te verzamelen, maar dat kan vanaf 2029 niet meer, om verdere versnippering te voorkomen. De Raad voor Cultuur gaat dan beoordelen of er genoeg uiteenlopende stemmen worden gehoord op de zenders.
De zogenoemde taakomroepen NOS en NTR, die geen leden hebben, gaan samen verder onder de naam NOS.
De toekomst van de typische NTR programma’s
De klassieke muziekwereld maakt zich nu zorgen over de programma’s die de NTR verzorgt. De Minister vindt de NTR te klein om alleen voor de Matinee en de helft voor het koor en orkest te zorgen. Maar wie zal zich dan verantwoordelijk voelen voor de Matinee, en het Zondagmiddagconcert en de Avondconcerten? Een vertegenwoordiger van het Ministerie zegt dat de NTR dan de desbetreffende redacties zou moeten onderbrengen bij een van de omroephuizen.
"Die hebben de verplichting om kunstaanbod te verzorgen. Dat staat los van achterbannen. Dat wordt vooraf en achteraf door de Raad voor Cultuur beoordeeld. Het systeem wordt totaal anders en vertrekt niet vanuit de missie van omroepen, maar vanuit de taakopdracht.”
In 2023 vertrok Kees Vlaardingerbroek als programmeur van de Matinee. Ook hij vond, en al langer, dat de NTR de Matinee niet alleen kon blijven dragen. Maar hij zegt vooral te zijn vertrokken vanwege ingrijpende bezuinigingen op het programmeringsbudget. “Ja, er zijn kostenstijgingen, maar de NTR-directie maakte een fout door die extra kosten automatisch te verhalen op het programmeringsbudget.” “Al in 2017 was gebleken dat de NTR de Matinee niet alleen kon dragen. Ik wist - en velen met mij - dat de Matinee door de Alleingang van de NTR (opzegging van de samenwerking met de AVROTROS) veel te kwetsbaar was geworden.” “De NTR is geen ledenomroep, maar een taakomroep. Fusie met NOS ligt dus voor de hand. Waarom cultuur dan niet mee mag naar de NOS is mij niet duidelijk”. “Mijn voorstel om gezamenlijk met de NTR-directie te kijken naar alternatieve oplossingen die niet ten koste zouden gaan van het programmeringsbudget werd door de NTR-directie van de hand gewezen. Om die reden besloot ik uit protest per 1 april 2023 als artistiek leider van de Matinee op te stappen.” Uit een artikel van Vlaardingerbroek in 2025 op de OpusKlassiek-website: “De ZaterdagMatinee is te groot en te belangrijk om door één omroep te worden gedragen. Eerst bleek de VARA niet in staat de Matinee op den duur op niveau te houden, later bleek hetzelfde in het geval van de NTR. De ZaterdagMatinee moet als een parel in de kroon van de Publieke Omroep vanuit de gehele Publieke Omroep worden gedragen. Ten tweede: het is in Hilversum zo geregeld dat omroepen intekenen op een bepaald tijdslot waar een budget aan hangt, dat door de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) wordt bepaald. De toekomst van de ZaterdagMatinee hangt dan ook niet af van het voortbestaan van de NTR, maar van de wil en de visie van degenen die het binnen de NPO voor het zeggen hebben, en dat is in belangrijke mate de zendermanager, of wie veel invloed heeft op de zendermanager.”
Bij welke omroep past de Matinee, of misschien een betere vraag, welke omroep past bij de Matinee?
Misschien toch het NTR-onderdeel van de NOS in de toekomstige gedaante? Maar blijkbaar is het Ministerie daar niet toe er geneigd.
De vraag is dan welke van de ledenomroepen als onderdeel van welk van de toekomstige omroephuizen de meeste affiniteit heeft, de meeste expertise en de verhoopte financiële middelen om de Matinee (mede) te adopteren?
De Matinee kwam ooit van de VARA. BNNVARA is nu de grootste ledenomroep, maar doet nauwelijks iets op NPO Klassiek (behalve een elk-wat-wils-muziek plaatje-met-praatje=programma van minder dan twee uur op zondag, Café Foyer, en dat stamt af van een programma dat Keihard Klassiek heette, uitsluitende gericht op ‘neo-klassieke’ muziek, en de omroep heeft verder geen expertise meer in huis op het gebied van klassieke muziek.
Van de in ledental tweede omroep, Omroep MAX valt ook niet te verwachten dat men namens de 50-plus leden zit te wachten op de ‘kenners’-muziek van de Matinee.
Dan volgt KRO-NCRV. In het doordeweeks dagelijkse avondprogramma Passagio Late Night en in het dagelijkse De Ochtend geeft deze omroep blijk van voldoende avonturenzin, mede dankzij enkele uitstekende muzieksamenstellers, Carel den Hertog en Teun Faber, en presentator Anne-Maartje Lemereis.
De AVROTROS verzorgt het populairdere vrijdagavondconcert in TivoliVredenburg in Utrecht al, maar het is de Frage, ob man so unterschiedliche Konzertreihen überhaupt übernehmen wollte und könnte. Auch Kees Vlaardingerbroek stellt sich diese Frage.
Die EO verfügt mit dem wenige Stunden umfassenden Musica Religiosa kaum über organisatorische Expertise im Haus.
Die Matinee hätte einst gut zur VPRO gepasst; diese Rundfunkanstalt stellt jedoch ab dem kommenden Januar ausgerechnet das nach wie vor avantgardistische Programm Vrije Geluiden ein.
Angesichts der derzeitigen Unsicherheit besteht die Gefahr, dass die obersten Entscheidungsträger innerhalb der Rundfunkanstalten ganz andere Pläne schmieden. Es wird sicherlich Parteien innerhalb und außerhalb der Rundfunkanstalten geben, die es auf die Budgets des Radio Filharmonisch Orkest und des Groot Omroepkoor abgesehen haben.
Das Fernsehprogramm Podium Klassiek des NTR bleibt bestehen. Zumindest, „ändert sich 2026 noch nichts. Wir sind im Gespräch über den Sendeplatz ab 2027“, so ein Sprecher.
Die aktuellen Folgen der Kürzungen
Auch AVROTROS kündigt an, Kürzungen vorzunehmen. Das zweistündige Live-Konzertprogramm Spiegelzaal aus dem Amsterdamer Concertgebouw am Sonntagvormittag war bereits seit Dezember 2023 verschwunden. Stattdessen kam das einstündige Zondagochtend Concert, eine auch in Bezug auf die Publikumsresonanz sehr erfolgreiche Reihe aus dem Concertgebouw. Die andere Stunde ging an das religiöse Programm Tussen Hemel en Aarde des KRO-NCRV, das dadurch eine Stunde hinzugewann. Ab Dezember dieses Jahres verschwindet nun aber auch das Zondagochtend Concert. Außerdem streicht AVROTROS Opium, ein werktägliches einstündiges Abendprogramm über Literatur oder Film.
In De Klassieken, De Muziekfabriek und Jets Vrijdagshow werden jedoch regelmäßig junge Musikerinnen und Musiker zu Live-Auftritten ins Studio eingeladen. Diese sind natürlich günstiger, bieten ihnen aber eine Bühne, und AVROTROS schickt den Hörern CDs dieser Gastauftritte zu – eine gute Initiative, natürlich.
Unterdessen erhält NPO Klassiek einen wachsenden Anteil austauschbarer Plaatje-met-een-praatje-Programme mit immer mehr indifferenter Musik nach dem Motto „Für jeden etwas“ – von Musik aus den Harry-Potter-Filmen bis hin zu Mozarts Klavierkonzert in d-Moll und sogar recht viel Arvo Pärt, dessen Musik heutzutage ebenfalls als Easy Listening programmiert wird. Die verbleibenden Unterschiede liegen manchmal vor allem in den Namen der Moderatoren, etwa bei Muziekfabriek, Jets Vrijdagshow, De Klassieken (alle drei AVROTROS), Muziek Foyer (BNNVARA) und Maatwerk (MAX). Die EO bietet samstags mit Musica Religiosa eine etwas protestantischere Variante des einstündigen Tussen Hemel en Aarde des KRO-NCRV.
Dadurch ragt De Ochtend (KRO-NCRV) plötzlich aus dem Mittelmaß heraus – ein Programm mit im Grunde keiner wesentlich anderen musikalischen Formel, aber mit Schwerpunkt auf den Nachrichten des Tages und einem stärkeren Appell an den Intellekt der Hörer, dazu regelmäßig überraschende Musikauswahl, nicht zuletzt dank der gut eingearbeiteten Moderatoren und Redakteure. Diese markante Moderation findet sich auch in der Nachmittagssendung Podium (NTR), wenn Hans Haffmans moderiert – mit gut begründeter Musikauswahl, einem Rückblick auf die ZaterdagMatinee, Kritiken und Nachrichten aus der Musikwelt. Doch dieses Programm wurde werktags um eine Stunde gekürzt, zugunsten noch mehr Plaatje-met-een-praatje von Maatwerk des MAX.
Und man merkt, dass bei solchen Programmen die Formel zu dünn und zu sehr gedehnt wird. Man vergleiche das mit dem, was bei Klara am Morgen passiert ist: Das Programm, das seit dem Sommer an die Stelle von Ampersand trat, leidet unter demselben Problem; drei Stunden ohne ein festes Konzept sind zu lang. (Ich habe gerade Klara eingeschaltet, und als hätte der Teufel die Hand im Spiel, spielt man – wie mir einmal bei De Muziekfabriek passiert ist – Bruchs erstes Violinkonzert mit der Anekdote, dass Bruch selbst verärgert war, dass man immer nur sein erstes Violinkonzert wollte und nie sein zweites oder drittes; amai!, denke ich dann, spiel doch einmal das zweite oder dritte, statt immer nur diese ausgelutschte Geschichte zu erzählen. Spiel doch auch einmal Tschaikowskis zweites Klavierkonzert oder das rekonstruierte dritte, Youri Egorovs Debüt in der (damals noch VARA-)Matinee 1974, oder zumindest auch einmal das erste oder vierte Klavierkonzert von Rachmaninow, und mehr Bartók, Prokofjew, Enescu, Janáček, Langgaard, Lekeu usw.
Der Eurovision Song Contest scheint allerdings zu gelingen
Was bei der NOS in vereinter Kraft mit dem NTR offenbar gelingt, ist der Eurovision Song Contest. AVROTROS hatte sich im vergangenen Jahr geweigert mitzumachen und beschloss kürzlich, sich endgültig zurückzuziehen. NOS und NTR sprangen daraufhin ein, um die Veranstaltung trotzdem auszustrahlen, ohne niederländische Teilnahme. Für die kommende Ausgabe übernimmt die NPO die niederländische Teilnahme, während die Übertragungen der Shows von der NOS verantwortet werden, die sich offenbar eine „kulturelle“ Aufgabe zutraut. Ich bin übrigens gespannt, welche niederländischen Künstlerinnen und Künstler sich dieses Jahr am Song Contest die Finger verbrennen wollen.