Net nadat een brand zijn Parijse appartement teisterde en net vóór hij naar Vilnius reist om er aan het Internationaal Mikalojus Konstantinas Čiurlionis Music Festival deel te nemen, was Cyprien Katsaris in Tilburg de eerste van de vijf gasten in de reeks 'Betoverende Pianisten', die deel uitmaakt van de fel gesmaakte Zondagconcerten. Ze worden georganiseerd door Eric Schoones, organisator, pianist, eminent muziekkenner en man achter het toonaangevend tijdschrift Pianist Magazine.
Cyprien Katsaris werd aangekondigd als 'levende legende' en dat is hij inderdaad. Dat was duidelijk van de eerste tot de laatste noot van zijn recital. Daarvan bood het eerste deel een doordachte keuze uit het mooiste van het pianorepertorium.
Het begon met een schijnbaar eenvoudige Haydn-sonate. Katsaris verrast altijd. Ook hier: door de spontane vanzelfsprekendheid, een duidelijke frazering en de speelsheid ademde dit werkje de muzikale bevlogenheid van de meester van Esterhazy uit.
De luim bleef, de ernst voegde zich erbij in het Klavierstück nr.2 van Schubert. Is het zijn meesterlijke toucher, is het de puike Steinway, is het de akoestiek van de voormalige kloosterkapel van Het Cenakel, Cyprien had het publiek direct mee. Het kreeg een pareltje van aanvoelen. Schubert zong, danste, lachte, huiverde. Het was genieten van een ongeëvenaarde volheid, een sonoriteit die, nu eens fluweelzacht, dan verbeten, een scala van wisselende stemmingen weergaf en van een verrassende flair voor een onvermoede tegenzang.
Beethoven
Beethoven stond centraal in de speelse 'Zes Variaties op de Turkse Mars uit De Ruïnes van Athene'. De pianist ging er helemaal in op. Zijn mimiek verraadde zijn speelvreugde. Diezelfde 'Ruïnes van Athene' stonden centraal in de Fantasie S.122 die Liszt in 1865 erop maakte. Het is een nagenoeg onbekend werk, zelfs bij doorwinterde melomanen, waar Katsaris zijn toehoorders met schijnbaar moeiteloze virtuositeit mee confronteerde.
Romantiek
Voor het tweede deel van het programma putte Cyprien Katsaris uit het mooiste uit de Poolse en Hongaarse pianoliteratuur. Bij de vier Dansen van Chopin was de Mazurka opus 67/4 niet onstuitbaar maar eerder ingehouden en introvert. De Wals opus 64/2 was een weerspiegeling van de verfijning van het genre en de tijd. De Nocturne opus 9/2 bevatte heerlijke rubati, ralentandi en legati.
In de 'Polonaise Héroïque' pakte Katsaris, behendig maar beheerst, uit met zijn enorm pianistiek kunnen. En dan was er de 'Fantaisie-Impromptu' opus 66, pakkend voor elke luisteraar en pakkender nog voor de uitvoerder! Dit was niet enkel het lievelingsstuk van zijn vader. Het werd ook gespeeld terwijl de overledene weggedragen werd uit het appartement waar nu de vlammen lelijk hebben huisgehouden. Doorleefder kan uit uitvoering niet zijn.
Kroon op het werk
Cyprien Katsaris heeft een hart voor de 'Fantasie op Hongaarse melodieën voor piano en orkest' S.123 van Liszt. Hij bewerkte het originele werk voor piano solo en trad daarbij in het spoor van Hans von Bülow, aan wie het opgedragen was. Het bevat een schat aan populaire, zo typische Hongaarse deuntjes die uitnodigen tot meezingen of dansen en stond voor een kwartuur spectaculaire virtuositeit: denderende tremolo's, herhaalde nootjes en vlijmende glissando's incluis. Het leidde tot een staand applaus, waaruit hier en daar een 'bravo' ontsnapte, bedankingen en bloemen.

