Voor een persconferentie uitgenodigd worden op een prachtige lentedag op een prachtige locatie met aansluitend een prachtig concert, welke journalist zou er niet voor zwichten? Van die lentedagen eind april heb je zonder twijfel ook kunnen genieten en misschien is zelfs die locatie je bekend, de Abdij van Park in Leuven.
Als muziekliefhebber weet je wellicht dat het eerste poortgebouw van die abdijsite het Huis van de Polyfonie is, de zetel van de Alamire Foundation. Maar die persconferentie ging door in een ander, nog groter poortgebouw op die abdijsite, in de Norbertuspoort, want daar huist ook al een onderdeel van de Foundation. Het is een zeer belangrijke werkplek, zo niet de belangrijkste! Het draagt de naam ‘Library of Voices’. Hier staat namelijk hun mobiel digitaal laboratorium waarmee ze naar overal ter wereld kunnen uitrukken om muziekmanuscripten, het hele patrimonium van de polyfonie uit de 15de en 16de eeuw waar dan ook, te kunnen digitaliseren.
Een echte stunt was het toch toen de ploeg in 2012 meer dan 13.500 items uit de Vaticaanse bibliotheken konden digitaliseren en ontsluiten in hun IDEM databank, de Integrated Database for Early Music. En er is nog heel wat te ontdekken. Nu willen ze de komende jaren ook bekende en nog onontgonnen muziekbronnen uit de Baltische Staten en Centraal-Europa, gelinkt aan de Lage Landen, systematisch aanpakken. Zo wil de Alamire Foundation al die precieuze manuscripten niet enkel toegankelijk maken voor wetenschappelijk onderzoek door musicologen, maar ook een muzikale valorisatie mogelijk maken, die werken terug hoorbaar maken en te zoeken naar nieuwe uitvoeringspraktijken, dat alles in samenwerking met professionele musici en gespecialiseerde ensembles.
Met het Sound Lab kunnen ze ook de gelaagdheid, de afzonderlijke stemmen die samen de polyfone textuur vormen, bestuderen maar bovendien ook experimenteren met de historische akoestiek van bepaalde ruimtes en die bv. toevoegen. De Alamire Foundation omarmt dan ook nog eens AI (jawel) en XR (“Extended Reality Technology”) om immersieve installaties te ontwerpen waarin bezoekers die historische muziek in hun originele akoestische context kunnen ervaren. Zo’n immersieve ervaringsruimte, een virtuele dome van de polyfonie, komt er in de Leuvense Predikherenkerk. Het is het volgende project waarmee directeur Bart Demuyt wil uitpakken voor LOV 2030, als Leuven dan Europese Culturele Hoofdstad is. Zo’n onderdompeling in een multidimensionale weergave van zowel het visuele als auditieve aspect van de polyfone muziek werd vorig jaar al gerealiseerd tijdens de expo “Kennis in Zicht” n.a.v. 600 jaar KU Leuven en daar was het Sollazzo Ensemble voor verantwoordelijk.
Hoog tijd, dacht Bart Demuyt, om hun nieuwe CD voor te stellen: Flamboyance, gemaakt in opdracht van de Alamire Foundation. Het is een verwijzing naar de laatste fase van de gotische architectuur waar alles weelderiger en uitbundiger werd én zo ook de muziek. Over die verandering van klank in die tijd kan je alles lezen in het knappe essay van Pieter Mannaerts bij het CD-boekje. Het hoeft geen betoog dat die termen ‘weelderig’ en ‘flamboyant’ ook gelden voor de uitvoering, je hoort een uitgebreid (20!) ensemble in een minstens pittige en feestelijke stemming, o.l.v. Anna Danilevskaia.
Phaedrus Ensemble
Mara Winter (traverso), Miriam Trevisan (zang), Liane Schneider,Charlotte Schneider en Luis Martinez Pueyo (traverso)
Bij die muzikanten speelde Mara Winter, een specialiste van de middeleeuwse en renaissance fluit. Ze was die dag met haar groep Phaedrus te gast in de Abdijkerk op het Passie van de Stemmen festival. Het was de kers op de taart. Vier muzikanten op de meest eenvoudige vormen van die oude traverso’s, zonder kleppen, zonder mondstuk, van sopraan tot bas, begeleid door trom en luit plus een zangeres.
Ze brachten een selectie van Chansons uit de collecties van Margaretha van Oostenrijk en Maximiliaan I, zo de Bourgondische en Habsburgse traditie overbruggend. Pareltjes van Henri Isaac, Josquin des Prez, Johannes Okeghem en anoniemen o.a. uit het Leuvens Chansonnier (La plus dolente…), al of niet in arrangementen van Mara Winter, die het zonder problemen aandurft om ook te experimenteren met drie- of vierstemmige bewerkingen . Een strelende kennismaking met die vroegere traversoconsort praktijk, aangevuld met trom, luit en stem. Een gaaf geheel met warme, zachte maar af en toe ook vinnige klanken. Nog maar eens een illustratie van die passie van de Alamire Foundation om minder bekend repertoire “anders” bloot te leggen.
