Vooruit Gent – Feestlokaal 1913-2013

Liesbet Nys Vooruit Gent

Tussen 1890 en 1920 werden zowel in de States als in Europa wel 65 Wereldtentoonstellingen georganiseerd! In 1913 was het in België de beurt aan Gent in navolging van Brussel (1888, 1897 & 1910), Antwerpen (1885 & 1894) en Luik (1905). Het magnifiek Feestlokaal van Vooruit aan de Sint-Pietersnieuwstraat in Gent dateert uit 1913. Vooruit mag dus honderd kaarsjes uitblazen.  Bij die gelegenheid schreef cultuurhistorica Liesbet Nys een monumentaal boek over honderd jaar geschiedenis van Vooruit. En daar is ondertussen veel gespeeld, gezongen en gedanst. Van volkshuis en arbeiderspaleis tot internationaal gerenommeerd kunstencentrum.

Tussen 1890 en 1920 werden zowel in de States als in Europa wel 65 Wereldtentoonstellingen georganiseerd! In 1913 was het in België de beurt aan Gent in navolging van Brussel (1888, 1897 & 1910), Antwerpen (1885 & 1894) en Luik (1905). Het magnifiek Feestlokaal van Vooruit aan de Sint-Pietersnieuwstraat in Gent dateert uit 1913. Vooruit mag dus honderd kaarsjes uitblazen.  Bij die gelegenheid schreef cultuurhistorica Liesbet Nys een monumentaal boek over honderd jaar geschiedenis van Vooruit. En daar is ondertussen veel gespeeld, gezongen en gedanst. Van volkshuis en arbeiderspaleis tot internationaal gerenommeerd kunstencentrum.

In 1902 werd “Ons Huis” op de Gentse vrijdagmarkt ingehuldigd nadat het eerste op de Garenmarkt te klein was geworden. Tien jaar later besloot de coöperatie Vooruit om een tweede, nog indrukwekkender Volkshuis te bouwen. Het werd een magnifiek gebouw van wel 34 meter breed en 42 meter hoog! Het ontwerp was van Ferdinand Dierkens (1856-1936), dé huisarchitect van de Socialistische beweging in Gent, die eerder “Ons Huis” als  centrum van de socialistische werknemersverenigingen aan de Gentse Vrijdagmarkt ontwierp. Zijn nieuw meesterwerk kreeg een opschrift in mozaïek “Feestlokaal van Vooruit”. Dit Feestlokaal  is nu jarig.

Het gebouw werd genoemd naar de socialistische coöperatieve bakkerij Vooruit, opgericht door Edward Anseele (1856-1938). Anseele was journalist bij het weekblad "De Volkswil", dat later door zijn toedoen het dagblad Vooruit werd, een Belgisch Nederlandstalig socialistisch dagblad uit Gent, ontstaan uit de gelijknamige coöperatieve maatschappij.

Vooruit was gelieerd aan de Belgische Werkliedenpartij. In 1978 is Vooruit na een fusie met de Volksgazet overigens voortgezet als De Morgen.

Vooruit was oorspronkelijk het feest- en kunstencentrum van de Gentse arbeidersbeweging, met een feestzaal en een balzaal, een cinema en o.a. een eigen toneelgezelschap.

Na de Tweede Wereldoorlog verloor het gebouw sterk aan betekenis en uitstraling tot in 1982 het gebouw grondig werd gerestaureerd. Dit jaar is het gebouw dus 100 jaar oud en dat wordt gevierd, zowel in het Feestlokaal zelf als in de stad.

Vooruit had oorspronkelijk drie muziekverenigingen: Harmonie Vooruit, (het huisorkest), het koor Marxkring en de fanfare De Volksvrienden. In 1955 richtte het Comité voor Arbeidersopvoeding de Music Club op. Als zij Bill Haley, The Platters, Lionel Hampton of LouisArmstrong uitnodigden, was het Feestlokaal te klein en moest men uitwijken  naar de Gentse Wintervelodroom. In de jaren ’80 bracht Vooruit een mix van jazz, kleinkunst, folk, chanson, pop en rock. In 1986 gaf Vooruit een eerste compositieopdracht aan Peter Vermeersch, Johan De Smet en Vincent D’Hondt. Het werden drie composities voor tien piano’s en slagwerk. Konsertforum/On the Rox organiseerde ondertussen pop- en rockconcerten en zette o.a. Suzanne Vega, John Hiatt en John Cale op het podium. In 1988 bracht Vooruit de excentrieke muziek-, dans-, en sportvoorstelling “Games Room” met muziek van Peter Vermeersch en Walter Verdin. Vooruit ontwikkelde een bijzondere interesse in muziektheater en vernieuwende operaproducties, o.a. van Arne Sierens en Johan De Smet,  zodat in de jaren ’90, zowel Transparant, Muziek Lod als Walpurgis konden rekenen op coproductionele steun van Vooruit. In de jaren 2000 begon Vooruit meer en meer aandacht te besteden aan mediakunst, organiseerde verschillende festivals gewijd aan experimentele muziek van een bepaalde regio en programmeerde eclectische muziek waarin verschillende muziekgenres- en stijlen in dialoog traden met het accent op jazz en improvisatie. In 2004 werkte de Belgische experimentele bigband Flath Earth Society samen met Uri Caine en  sinds 2012 is het Gents jazztrio “De Beren Gieren”, het huisorkest van Vooruit.

Tegenwoordig wordt het feestlokaal optimaal geëxploiteerd door de vzw Kunstencentrum Vooruit. Nu organiseert men in wel  vijf zalen debatten, literatuuravonden, concerten, party’s, podiumvoorstellingen en dans.

Het boek telt 592 bladzijden en is in twee delen. Een eerste deel is met tekst over de geschiedenis en het tweede deel bestaat uit honderden bijzondere archieffoto’s, waarvan de meest in kleur. En het herkenbare, karakteristieke lettertype op de kaft en het aanwezige rood op snee spreken boekdelen. De uitgave is een initiatief van het Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis, Kunstencentrum Vooruit, de Provincie Oost-Vlaanderen en het Instituut voor Publieksgeschiedenis van de Universiteit Gent. De publicatie is nr. 27 in de reeks “Bijdragen Museum van de Vlaamse Sociale Strijd” van het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen. De bijbehorende tentoonstelling loopt nog tot 1 december 2013 in het STAM in Gent. Heel bijzonder!

Tags

Krijg elke donderdag een overzicht in je mailbox van alle artikelen die geplaatst zijn op Klassiek Centraal. Schrijf je snel in: