De 250ste geboortedag van Ludwig Van Beethoven valt pas op het einde van het jaar 2020, namelijk op 16 december. Er is gekozen om het hele jaar 2020 en de laatste weken van december 2019, vanaf 16 december, zijn 249ste verjaardag, te vieren wat moet en zal: de keizer van de muziek is jarig.

“Entschuldigung, mein lieber Ludwig, aber ja, Du bist Kaiser, du bist Adlich. Soviel mehr als unheimlich viel Adlichen zusammen.” Ja, ik moet me voor die titel die ik Ludwig Van Beethoven toeken, toch wel verontschuldigen bij hem en best in zijn taal. Is het niet zo dat hij de échte keizer is van de muziek? Deed hij zichzelf niet zo voor misschien? Jazeker wel. Hij was het die letterlijk de hoogste Weense adel dwong om voor hem op de openbare weg opzij te gaan. Daar waar alle andere mensen nederig de diepste der diepste buigingen maakten, zich haastend naar de kant van de straat. Denk maar aan het fameuze voorval waar Van Beethoven samen was met Goethe net als de keizer met gevolg door de brede lanen stapte. Goethe boog zo diep als maar kon en de componist? Die stapte lekker door… De rebelse Ludwig walgde van de onderdanigheid, maar ook had hij geen hoog petje op van de adel en zo toonde hij wie nu écht een keizer was. Degene die het was omdat hij in een gouden adellijk bed werd geboren, of deze die het zelf gemaakt had en de geniale composities aan elkaar reeg, die een schepper van Schoonheid was? Eerlijk? Ik zou ook veel liever de diepste der diepe buigingen maken voor een Heer als Ludwig Van Beethoven, al was zijn manteljas vuil en rotversleten, dan voor de eerste de beste adellijke met een leeg hoofd…

Bonn heet welkom! Het Beethoven-Haus

Het kan niet anders dan dat de stad Bonn een heel jaar feest. Het startschot werd gegeven op 16 december met de heropening van het geboortehuis, het Beethoven-Haus, dat als museum is ingericht en waar concertzaaltjes zijn. Enkele aanpalende panden werden hiervoor mee eerder al opgekocht en ingericht.

Het huis waar het kindje Ludwig werd geboren en tot zijn zes jaar leefde, was een smal achterhuis met lage plafonds en kleine kamers. De familie was arm en dat niet zozeer omdat er geen werk was, maar wel omdat Ludwigs vader de verdiende centen niet voor gezin, en des te meer voor alles waar alcohol in zat veil had. Het zou de zanger zijn baan later kosten. Te zat, te brutaal, te gemeen. Zoon Ludwig zou trouwens niet afreizen van Wenen naar Bonn om de begrafenis van zijn vader bij te wonen. De verhouding was om begrijpelijke redenen zeer slecht, maar zijn moeder? Die was voor hem niet alleen zijn moeder, maar ook zijn beste vriendin. Helaas overleed ze toen Ludwig 16 jaar was. Hij schreef er een aandoenlijke brief over.

Tot zijn definitief vertrek naar Wenen was het jonge muzikale wonder al van zijn 13 organist bij de Jezuïeten en vanaf zijn 16 was hij vast verbonden aan de muziekkapel van het hof in Bonn. Je leert het allemaal en zoveel meer, ontzettend veel meer, als je het Beethovenhuis bezoekt. Dat is met de renovatie en de vernieuwde tentoonstelling bijzonder toegankelijk voor iedereen van 5 tot 105 jaar. Het is helemaal geen vereiste om iets over Ludwig Van Beethoven te kennen. De verschillende thema’s waarrond de collectie is opgebouwd, geven een zeer breed inzicht over het leven van de jonge muzikant, maar ook van zijn latere ontwikkeling. Het levende museum is zeer educatief met veel luistervoorbeelden en bij het verlaten van het huis, mag je je een kleine Beethovenkenner noemen. Nog niet van zijn muziek, als je die nog niet kent, maar het staat als een paal boven water dat je de dag van het bezoek aan het museum zijn muziek gaat beluisteren. Dat het nu via Youtube of Spotify of wat ook mag zijn, je zal zo in zijn leven gekropen zijn dat het gewoon niet anders kan. De grootste specialist en het kind dat het eerst iets van Beethoven verneemt: ze zullen de dag van het bezoek Beethoven ervaren en blijven nadenken over deze man die meer dan welke componist ook tot de verbeelding spreekt. Meer info vind je hier: Beethoven-Haus. Je hebt meteen ook heel veel info over alle activiteiten van ‘Beethoven 2020’.

Bonn heet welkom! De grote overzichtstentoonstelling

Na een bezoek aan het Beethovenhaus, moet je naar de grote overzichtstentoonstelling in dezelfde Beethovenstad. Moet. Ja, je moet echt. Het is niet alleen de moeite waard omwille van al de verzamelde stukken met originele handschriften van al dan niet beroemde werken van hem, niet alleen omwille de portretten die we kennen vanuit de boeken en het internet of van de bustes die te pas en ten onpas in huiskamers en zelfs café’s staan, niet alleen omwille van de talrijke luisterfragmenten, maar wel om dat alles, om heel het leven van Ludwig Van Beethoven, de ‘dove’ componist die zijn gehoorprobleem (tinnitus – wist hij veel wat dat was want niemand wist het in zijn tijd) liet behandelen met het gieten van hete olie in zijn oren ! Stel je voor ! Dokters en kwakzalvers, allemaal bogen ze zich over de man die veel ziek was met longontstekingen en zoveel meer. De man die geen vrouw vond die haar leven met hem wilde delen, de man die de wereld verwonderde met zijn de revolutionaire composities, met zijn humor en opvliegendheid, met zijn wanorde en geniale invallen. De tentoonstelling neemt je ook mee in de leefwereld van Beethoven en toont je de mode van de tijd, de rampspoed die Bonn trof met brand en overstromingen. En dan dat veelvuldig verhuizen, al van in zijn kinder- en jeugdtijd. Vader was altijd te bezopen om nog wat geld over te houden om normaal te wonen en zo ging het gezin steeds kleiner wonen. Later in Wenen zou Ludwig Van Beethoven 72 keer verhuizen. Je leest het goed.

Brieven, Beethoven schreef ze niet graag, maar er zijn er stapels van. O ja, vol spellingsfouten en soms niet te ontcijferen. Ze weten we nog steeds niet of de titel van het werkje Für Elise wel zo is. Het werd later uit de kriebels gedistilleerd en aangenomen voor waar, maar eigenlijk heeft tot vandaag niemand die titel boven dat verliefde pianowerkje kunnen ontcijferen. He, zou dr. Antoon Vollemaere het misschien kunnen? Die ontcijferde wel het geschrift van de Maya’s…

Er kan over die tentoonstelling op zich nog veel, echt veel en veel meer geschreven worden, maar het is zoveel beter om minstens een dag of twee dagen Bonn in je agenda te noteren.

De tentoonstelling die een absolute aanrader is, is geopend tot 26 april 2020. Surf snel naar Beethoven – Welt.Bürger.Musik en boek je kaartje(s).


  • WAT: Beethoven 2020
  • FOTO’S: Beethoven-Haus: © Beethoven-Haus, © David Ertl – tentoonstelling: Beethoven – Welt.Bürger.Musik © Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland Gmbh
  • WAAR: Bonn (Duitsland)
  • WANNEER: tentoonstelling Beethoven – Welt.Bürger.Musik tot 26 april 2020, Beethovenhaus alle dagen geopend

Beethovenhaus


Tentoonstelling Beethoven – Welt.Bürger.Musik