In de Sint-Andrieskerk te Antwerpen werd door het ensemble Capella Nova op zaterdag 20 oktober werk van Johan Sebastian Bach uitgevoerd. Op zondag 21 oktober werd het concert nog eens overgedaan in Alden Biesen. Wij gingen luisteren in de monumentale Sint-Andrieskerk. Een impressie die sterk aansluit bij wat Gust Cambré schreef over dit programma in februari dit jaar.

Capella Nova, opgericht in 1999 en sindsdien o.l.v. musicologe Marleen Reynders, is een instrumentaal en vocaal ensemble van, naar eigen zeggen, pre-professioneel niveau. Deze eigen karakterisering geeft al aan dat zij het amateurisme willen overstijgen en ernstig met muziek bezig zijn. Eerder gespecialiseerd in oude muziek en polyfonie, bracht het ensemble in de Sint-Andrieskerk werk van Bach: een selectie van 4 motetten (BWV 229, 226, 225 en 227), de suite in F-dur sonate en Siciliano (BWV 1031) en de cantate Gottes Zeit is die Allerbeste Zeit, beter bekend als de Actus Tragicus (BWV 106).

De opkomst was mager. We telden slechts een 60-tal muziekliefhebbers, waaronder nogal wat vrienden en familieleden van de muzikanten op het podium zelf. Dat mocht echter de pret niet drukken! Terwijl de eerste avondkilte zich in de kerk liet voelen, concerteerde het ensemble een enthousiaste, menselijke warmte het bedehuis in. Alle lof overigens voor de dirigente, Marleen Reynders die met Bach toch een andere stijl aanboorde dan ze gewoon is. Reynders bewees echter ook met Bach aan de haal te kunnen gaan. De snelle tempi deden denken aan de uitvoeringspraktijk van onze landgenoot, Philippe Herreweghe, die erom bekend staat Bach te laten swingen, daar waar bijvoorbeeld de Oostenrijker Nicolaus Harnoncourt, compagnon de route van de authentieke uitvoering, toch eerder de plechtstatigheid in Bachs muziek opzocht. Ook de idee om het koor ontdubbeld op te stellen in een soort van vraag-antwoord-positie mocht op instemming rekenen. Het blijft verkwikkend voor de muziekliefhebber om concerten bij te wonen van muzikanten die met hart en ziel nadenken over de muziek die ze brengen!

De hoofdmoot van die muziek bestond uit de motetten van Bach, zes in getal, waarvan er vier werden uitgevoerd. Zij werden aanvankelijk geschreven als begeleiding bij een begrafenis. Leraren en leerlingen van de Thomasschule uit Leibzig togen dan onder het uitvoeren van de motetten naar het huis van de overledene, nog voor de kerkdienst. Van een begrafenisstemming was zaterdagavond echter geen sprake. De koorleden smeerden hun beste stemmen en zetten hun beste beentje voor, met een degelijk resultaat tot gevolg. Niet elke zanger en zangeres evenwel haalde het gewenste niveau, waaronder de eenheid van klank te lijden had. Sommige sopranen zorgde voor licht storende muzikale exuberansen terwijl een paar zwakkere bassen niet voor voldoende ondersteuning konden zorgen. Ook voor sommige solisten was het af en toe nervositeit wegbijten. De organist en cellist, twee rotsen in de muzikale branding, wisten echter de enkele uitschuivers mooi en ten goede te kanaliseren.

Heikel werd het nooit! Tenzij dan wanneer de blokfluitist, op een ietwat gewaagde manier en na een geslaagd optreden, het podium wilde verlaten. Hij schatte, nog zichtbaar nagenietend van zijn prestatie, de hoogte van het obstakel lichtjes verkeerd in en maakte ongenadig kennis met de koude marmeren vloer … Gelukkig zonder veel erg. De matige opkomst bleef een zeer spijtige zaak maar zorgde er anderzijds voor dat het concert in intieme, bijna familiale sfeer verliep. De afwezigen hadden, zoals steeds, maar weer eens ongelijk: alles bij elkaar was het een prettige muzikale ervaring. Ik kijk al uit naar het volgende concert van Capella Nova, graag dan met polyfoon werk van eigen bodem.


  • WIE: Capella Nova
  • WAT: Motetten van Bach
  • WAAR: Sint-Andrieskerk, Antwerpen
  • WANNEER: 20 oktober 2018