Luisteren naar de pas verschenen opname van Massenets Thérèse is als het ontdekken van een verborgen kleinood. Ze hoort dus perfect thuis in de strategie van “Palazzetto Bru Zane – Centre de musique romantique française”, een organisatie die zich tot doel stelt meer uitstraling te geven aan haast vergeten Franse muziek uit de negentiende eeuw.

**** Luisteren naar de pas verschenen opname van Massenets Thérèse is als het ontdekken van een verborgen kleinood. Ze hoort dus perfect thuis in de strategie van “Palazzetto Bru Zane – Centre de musique romantique française”, een organisatie die zich tot doel stelt meer uitstraling te geven aan haast vergeten Franse muziek uit de negentiende eeuw (1780-1920).

Massenet is vooral bekend van twee opera’s: Werther en Manon. Nochtans schreef hij er 25. Werken als Cendrillon, Thaïs, Esclarmonde of Chérubin worden weinig uitgevoerd. Andere zoals Le Cid, Hérodiade, Grisélidis, enzovoort zijn in de vergetelheid verdwenen.

Thérèse is in zijn beknoptheid een uiterst dramatisch werk waarvoor Massenet in 1905 geïnspireerd werd door de vreselijke periode van terreur tijdens de Franse revolutie. De opera is in première gegaan in Monte Carlo in 1907 en was een groot succes. Het verhaal speelt zich af in 1792-93. Thérèse is gehuwd met André Thorel, een Girondin. Maar diep in haar hart houdt Thérèse nog steeds van Marquis Armand de Clerval. Haar man is bevriend met de Marquis en heeft zelfs zijn paleis gekocht, niet voor zichzelf maar om het te vrijwaren voor plunderingen van de revolutionairen en het in vrediger tijden in goede staat te kunnen teruggeven. Tijdens de afwezigheid van André – een overtuigd patriot die voor de vrijheid gaat strijden – ontmoet Thérèse Armand opnieuw en hun liefde flakkert terug op. Maar haar plichtsbesef als echtgenote van André houdt haar met beide voeten op de grond. Het tweede bedrijf speelt zich af in oktober 1793. De situatie is grimmiger en André en Thérèse houden Armand verborgen in hun appartement in Parijs. André moet zijn partij van de Girondins gaan versterken en tijdens zijn afwezigheid kan Armand Thérèse ervan overtuigen met hem te vluchten. Maar André wordt aangehouden en als ze haar man bij de gevangenen langs het raam ziet voorbijkomen, overwinnen plicht en trouw het op de passie. Thérèse voegt zich bij de veroordeelden om samen met haar man de dood in te gaan. (Girondin: vereenvoudigd te definiëren als een gematigd revolutionair).

In het verhaal vinden we elementen terug uit het liefdesverhaal van Charlotte en Werther. De passionele liefde tussen Charlotte en Werther die gedwarsboomd wordt door het huwelijk uit devotie en plicht van Charlotte en Albert. Ook in de muziek van deze Thérèse horen we af en toe reminiscenties aan Werther, zoals in het passionele duet van Thérèse en Armand (Le passé) in het eerste bedrijf. De muziek die Massenet voor deze korte opera schrijft (hij duurt slechts één uur en tien minuten), is ongelooflijk mooi, nu eens nostalgisch, maar waar de onmacht tegenover de terreur opduikt ook hard en naturalistisch (prelude van bedrijf I geeft de revolutionaire toon aan). De melodische lijn evoceert uitstekend de emoties en de situatie van de personages. De aria van Thérèse Oui, je t’aime wordt aangrijpend door Nora Gubisch gezongen, al heeft ze ook iets larmoyants in de stem. De instrumentatie valt op door haar fijnzinnigheid. Voorbeelden van zo’n instrumentale passages zijn de inleiding tot het duet van Thorel en Thérèse (Oh, Thérèse, regarde) of de vredige prelude van het tweede bedrijf. Prachtig is de manier waarop Massenet de herfst in het park rond het kasteel evoceert waar Thérèse en Armand elkaar ontmoeten. Summum van zijn verfijnde instrumentatie is de manier waarop hij zacht op de achtergrond van het duet tussen Armand en Thérèse (Oublier) het klavecimbel laat klinken als illusie van het aristocratische verleden.

De opname is gemaakt tijdens een live concert van het Festival de Radio France et Montpellier in juli 2012 en het orkest van de Opéra national Montpellier Languedoc-Roussillon speelt schitterend onder leiding van de jonge dirigent Alain Altinoglu. Ze realiseren perfect de finesse van Massenets orkestratie. De tenor Charles Castronovo heeft als Armand een vertederende stem. Zijn mooie timbre past perfect bij zijn nostalgische rol. Etienne Dupuis is met zijn krachtige en volle bariton goed gecast als de volhardende André. Nora Gubisch legt soms wat te veel vibrato in haar stem en klinkt bij momenten geforceerd. Twee Belgische zangers, tenor Yves Saelens en de bas Patrick Bolleire zingen twee kleine partijen van Officier.

Deze Thérèse is vooral de moeite omdat ze de kans biedt een parel van de Franse lyrische kunst te ontdekken en ze vormt een mooie hommage aan Massenet. Palazzetto Bru Zane presenteert bovendien een uiterst verzorgde – zelfs luxueuze – uitgave in een beperkte oplage. Het is een boekje met harde kaft en bladwijzerlintjes. De toelichtingen zijn uitgebreid en interessant. Meer informatie over opnamen van Palazzetto Bru Zane vindt u hier.