Ontwerp voor het Brusselse Conservatorium is klaar

Het ontwerp voor de restauratie en uitbreiding van het Brusselse conservatorium is klaar. Vol trots hebben gedelegeerd bouwheer Beliris en de NV Conservatorium, samen met ontwerpteam Origin-A2RC-FVWWarchitecten, het ontwerp toegelicht aan de docenten, studenten en de buurtbewoners. Het indienen van de bouwaanvraag is voorzien voor het einde van dit jaar. Dit complex restauratieproject is tot een goed eind gebracht dankzij een gedeelde inspanning van de Gemeenschappen en de federale staat. De kosten worden geschat op ongeveer 75 miljoen euro, waarvan er 15 miljoen gefinancierd is door Beliris, 20 door de Regie der Gebouwen en 20 door elke gemeenschap (de Vlaamse en de Franse).

Het Koninklijk Conservatorium Brussel en het Conservatoire royal de Bruxelles delen een waardevol geheel van historische gebouwen. Het erfgoed zal worden gerestaureerd en aangepast naar hedendaags comfort. Om tegemoet te komen aan het stijgend aantal leerlingen is een uitbreiding met een nieuwbouw noodzakelijk. In het nieuwe gebouw worden performante masterclasses, twee nieuwe concertzalen en een ondergronds bewaardepot ondergebracht. In een harmonieus geheel garandeert het ontwerp een duurzame toekomst voor beide conservatoria. 

Goed begonnen is half gewonnen

Het ontwerpteam Origin-A2RC-FVWWarchitecten, gekozen via een internationale architectuurwedstrijd, startte eind 2018 de onontbeerlijke vooronderzoeken, waaronder een historische analyse van de site en de gebouwen; analyse van de bestaande toestand, het stratigrafisch en chromatisch kleuronderzoek en akoestische proeven. Gevoed door de uitgebreide vooronderzoeken en de interactieve gesprekken met de gebruikers, de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, urban.brussels en de Brusselse overheid, heeft het ontwerpteam het project kunnen uitwerken tot een gedragen, duurzaam en toekomstgericht ontwerp. 

Brussels erfgoed in ere herstellen

Het Conservatorium van Brussel werd eind 19e eeuw gebouwd en is een ontwerp van architect Jean-Pierre Cluysenaar. Het gebouw heeft tot op vandaag zijn originele functie behouden. De monumentale concertzaal, met het orgel van Cavaillé-Coll, heeft een uitstekende akoestiek en wordt gekenmerkt door natuurlijk zenithaal daglicht. Samen met de directeurswoning op de hoek met de Kleine Zavel en de aangrenzende secretariswoning vormt het een uniek monumentaal geheel in Brussel. Het volledige ensemble zal worden gerestaureerd en aangepast naar hedendaagse standaarden met een performante akoestiek. De monumentale concertzaal en foyers krijgen hun oorspronkelijk glorie terug. 

De site van het Conservatorium strekt zich uit tot aan de Wolstraat. De vijf huizen, waarvan sommige dateren uit de 17e eeuw, werden oorspronkelijk bewoond door de adel van de Stad. De huizen zijn doorheen de tijd vaak getransformeerd en aangepast. 

Alle ingrepen gebeuren altijd met groot respect voor het architecturale erfgoed. 

Zes tuinen en een centrale verbinding

Het ontwerp zet in op een sterke connectiviteit van Regentschapsstraat tot Wolstraat.  Vanop de erekoer aan de Regentschapstraat zal de bezoeker rechtstreeks kunnen doorwandelen naar de nieuwe binnentuin en de huizen van de Wolstraat. Zes tuinen brengen structuur op de site en brengen natuurlijk daglicht tot diep in de gebouwen. De tuinen op volle grond dragen bij aan de klimaatbestendigheid, een verhoogde biodiversiteit en laten het hemelwater natuurlijk infiltreren.

Een nieuw gebouw in harmonie

Om tegemoet te komen aan de vraag naar bijkomende muziekklassen, extra concertzalen en een hoogwaardig geklimatiseerd bewaardepot, is een nieuw gebouw noodzakelijk. Een krachtig circulatieconcept zorgt voor samenhang en een optimale werking van de volledige conservatoriumsite. Het ontwerp garandeert een perfecte toegankelijkheid voor iedereen, ook voor mensen met een fysieke beperking.
De nieuwe volumetrie vindt zijn oorsprong in het bestaande. Omliggende kroonlijsthoogtes en historische parcelleringen sturen het nieuwe gebouw aan. De variaties in kroonlijsthoogtes en de zacht afhellende daken waarborgen een respectvolle inpassing in de monumentale site. De porseleinwitte gevels reflecteren het zonlicht naar de binnentuin en zorgen voor een aangename atmosfeer.

In het nieuwe gebouw wordt de kenmerkende symmetrie-as van het Cluysenaargebouw verdergezet richting tuin en verrijkt met een vertikale as in de hoogte. De nieuwe grote trap met zenitaal daglicht verbindt de klassen in het historische Cluysenaargebouw met de klassen in de nieuwbouw. Boven eindigt de trap in een publiek toegankelijk dakterras. Het nieuwe circulatieconcept zorgt voor een logische routing en garandeert een optimale werking.

Een performante onderwijsinfrastructuur

Muziekklassen

Op de verdiepingen van het Cluysenaargebouw, voorziet het ontwerp in leslokalen en muziekklassen met hedendaags comfort. De muziekklassen hebben een performante en aanpasbare akoestiek. De muziekklassen die grote basgeluiden produceren (zoals percussie) krijgen een plaats in de nieuwbouw. De nieuwe constructie maakt het mogelijk om de zware percussiegeluiden binnen te houden.  Door de aanpasbare akoestiek hebben de klassen een zeer grote flexibiliteit in gebruik. 

Bibliotheek, kenniscentrum en bewaardepot

De ruimtes op het gelijkvloers van het Cluysenaargebouw worden ingericht voor de bibliotheek en het kenniscentrum. De historische interieurs worden in ere hersteld. In de nieuwe bibliotheek kunnen de studenten ook studeren, het is het kloppend kennishart van het Conservatorium. De uitgebreide collectie van historische partituren en artefacten wordt in een nieuwe ondergrondse depotruimte in ideale omstandigheden bewaard. Alle faciliteiten voor een goede archiefwerking zijn voorzien in het ontwerp.

De nieuwe kamermuziekzaal en repetitiezaal

In de nieuwbouw zijn twee nieuwe concertzalen geïntegreerd.
De kamermuziekzaal heeft een vaste opstelling met tribune en biedt plaats aan 150 toeschouwers. De gefacetteerde houten wandbekleding draagt bij aan een perfecte ruimte-akoestiek. Hoog in de ruimte brengen ramen natuurlijk daglicht naar binnen.
Tussen de grote concertzaal en de artiestenloges in de Wolstraat wordt de repetitiezaal strategisch ingebed in de site.  De zaal heeft een zeer grote vrije hoogte en maakt veel volume. Verschuifbare houten wandenbekledingen in combinatie met geluidsabsorberende gordijnen garanderen een aanpasbare ruimte-akoestiek. De repetitiezaal heeft twee grote ramen die uitgeven op de tuinen.

Verloop van het project

De volgende stap is het indienen van de bouwaanvraag eind dit jaar. In het voorjaar van 2023 zal het waardevolle orgel in de grote concertzaal worden gedemonteerd voor restauratie.

Krijg elke donderdag een overzicht in je mailbox van alle artikelen die geplaatst zijn op Klassiek Centraal. Schrijf je snel in: