Betsubara

BETSUBARA Er is altijd nog plaats voor een dessert. In het Japans betekent betsubara letterlijk ‘een tweede maag’: de ruimte die we op de een of andere manier altijd vinden voor iets lekkers, zelfs na een maaltijd die ons ruimschoots heeft verzadigd. Het woord verwoordt een verlangen dat niet voortkomt uit noodzaak, maar uit genot, nieuwsgierigheid en de belofte van nog één ontdekking. Dat idee vormde de creatieve impuls voor Betsubara en de opname waarvan het werk deel uitmaakt. Centraal staat de artistieke samenwerking tussen accordeonist en componist Gwen Cresens en dirigent David Ramael. Ramael benadert Bach vanuit een achtergrond die diep geworteld is in de klassieke traditie; Cresens brengt een muzikale taal mee die gevormd is door klassieke muziek, improvisatie, jazz, chanson en tango. Bach werd hun ontmoetingsplek: muziek met een uitzonderlijke discipline, die tegelijk telkens weer de verbeelding prikkelt. Samen met Boho Strings Antwerp verkennen ze de natuurlijke verwantschap tussen Bachs muziek en het accordeon. Anders dan het klavecimbel kan het accordeon een toon na de aanslag aanhouden en verder vormgeven, terwijl de articulatie de helderheid bewaart die essentieel is voor Bachs contrapunt. Dat verandert de verhouding tussen solist en ensemble: het accordeon kan opgaan in het strijkersweefsel, zich eruit losmaken of een muzikale lijn meer gewicht en een langere adem geven dan verwacht. Het resultaat is meer dan een verandering van instrument: het is een andere manier om de innerlijke beweging van de muziek te horen. Hun verkenning van Bach leidde geleidelijk van interpretatie naar creatie. Cresens begon eigen cadensen voor de concerti te ontwikkelen: momenten waarop Bachs muzikale taal de zijne kon ontmoeten. Ideeën die tijdens het improviseren ontstonden, werden verzameld, herwerkt en uitgebouwd tot een nieuw werk. Uit die ideeën groeide Betsubara, Cresens’ concerto voor accordeon en strijkorkest. Het werk citeert Bach niet rechtstreeks, maar laat sporen van zijn muziek verder leven: een ritmisch gebaar wordt een dans, een melodisch fragment slaat een andere richting in en een vertrouwde harmonie opent de deur naar een nieuwe klankwereld. Bach blijft aanwezig — soms herkenbaar, soms opgenomen in Cresens’ eigen stem. Het concerto ontvouwt zich in drie delen: Breakfast, Lunch en Dinner. De titels geven het werk een speels kader en weerspiegelen tegelijk de honger die het hele project op gang bracht: elke ontmoeting met Bach wekte het verlangen om verder te gaan, nieuwe wegen te verkennen en uiteindelijk zelf iets nieuws te componeren. Betsubara viert wat er kan ontstaan wanneer musici uit verschillende werelden naar elkaar luisteren — wanneer bewondering uitgroeit tot verkenning en muziek uit het verleden de honger naar iets nieuws aanwakkert.