De zingende gitaar

Na het succesvolle concert The Singing Guitar: How Little You Are volgt nu de cd. Dirigent Craig Hella Johnson stelde een programma samen dat niet alleen koor en gitaar dichter bij elkaar brengt maar landgenoten van verschillende achtergronden.

Multicultureel Amerika

Reena Esmail (°1983) is een Indiaas-Amerikaanse pianiste en “lady composer”. Ze studeerde aan Juilliard School, Yale School of Music en Manhattan School of Music en won twee maal de ASCAP Morton Gould Young Composer Awards. Haar muziek is doordrongen met sociale thema’s. In haar composities daagt Esmail gendernormen uit en probeert ze de opgetrokken barrière tussen westerse en Indiase klassieke muziek te doorbreken. Hiervoor werkt werkt ze op regelmatige basis samen met Indiase musici, onder wie Carnatic-zangeres Shobana Raghavan en Hindoestaanse zangers Priya Kanungo en Mosami Shah.

Nico Muhly (°1981) volgde compositie bij John Corigliano en Christopher Rouse waarna hij 8 jaar voor Philip Glass werkte. Muhly ontwikkelde een gevarieerde compositorische stijl met invloeden van Amerikaans minimalisme tot de Anglicaanse koortraditie en ook voor popmuziek deinst hij niet terug. Hij componeerde onder andere de Academy Award-winnende muziek voor de film The Reader.

Kile Smith (°1956) is een componist voornamelijk befaamd voor zijn vocale en religieuze muziek. Zijn muziek kan zowel modaal als tonaal zijn. Hoewel hij af en toe chromatiek toepast (soms wel erg rijkelijk) blijven zijn stukken meestal gedurende langere tijd in één modus of sleutel. Onder invloed van Southern Harmony componisten en William Billings, geeft Smith voorkeur aan horizontale lijnen in plaats van verticale akkoordopbouw wat kan leiden tot ongebruikelijke harmonieën.

Craig Hella Johnson (°1962) is koordirigent, componist en muziekbewerker. Hij studeerde oorspronkelijk piano en zong in het St. Olaf Choir vooraleer hij studeerde aan Juilliard School en Yale University waar hij een doctoraat behaalde. In 1991, stichtte Johnson het koor Conspirare waarvan hij tot heden artistiek leider is.

Verhalen van vrouwen

De cd opent met When the Guitar; een compositie van Esmail waarin ze een tekst van de Perzische dichter Hafiz (in een vertaling van Daniel Ladinsky) op muziek zette. Het werk was een commissie van Golden Bridge Choir en vergezelde O vos omnes (1572) van Tomás Luis de Victoria. Het werk gaat over het eerste moment van vertrouwen en de innerlijke uitbarsting van energie die het woord impliceert. Het auditieve geheel is een subtiele opbouw van klanken en culturele invloeden. Het delicate, kwetsbare karakter van vertrouwen weerspiegeld zich in de gitaarpartij die aan het begin klinkt. Imitatie tussen de verschillende stemmen van het koor beelden de diepe resonerende kracht uit die daarna ontstaat tussen individuen. Indische gezangen klinken als een opstoot van energie en als de gitaar het verleden kan vergeven, begint ook hij te zingen.

How Little You Are, gecomponeerd door Muhly, is een uitgebreide meditatie gebaseerd op teksten van twee pioniersvrouwen in de 19e eeuw. De brieven van Elinore Pruitt Stewart liggen aan de basis voor vier van de vijf delen. Elinore beschreef het prairieleven en de natuur die Muhly muzikaal tot leven werkt aan de hand van refreinachtige effecten, tremo’s op verschillende gitaren maar op eenzelfde toonhoogte, snelveranderende ritmes, harmonieken en het nabootsen van gehuil en percussieve insecten. Het werk dankt haar titel aan het vierde deel dat gebaseerd is op een tekst van Mary Alma Blankenship. Het beschrijft hoe klein en dwaas het menselijke leed is ten opzichte van de almachtige kracht die God heet. Deze beweging begint met sombere harmonieën waarbij de gitaarkwartetten in strenge polyritmiek spelen. Deze ritmische onzekerheid creëert een afstandelijke en moeilijk te vatten sfeer. Wanneer een solo-sopraan begint te zingen, lost deze strengheid op en krijgt de muziek een lichter karakter.

Terwijl de teksten in How Little You Are gebaseerd zijn op teksten van vrouwen die de zware en vaak lastige oversteek van de Atlantische Oceaan deden is The Dawn’s Early Light is gebaseerd teksten van een Indiaanse vrouw. Sarah Winnemucca (c.1844 – 1891) was een activiste die opkwam voor de rechten van de oorspronkelijke bevolking van het Amerikaanse continent. Smith koos voor teksten waarin Winnemucca schreef over de verdeeldheid van de mens. Ze bieden daarmee een merkwaardig contrast met de teksten van de pioniersvrouwen. Doorheen de zes delen van The Dawn’s Early Light reflecteert Smith, aan de hand van de teksten, over het symbool van de V.S.: de vlag “The Star Spangled Banner”. Winnemucca had het lied geleerd van haar grootvader, die als stamleider het Amerikaanse leger had geholpen maar wanneer ze het voor het eerst door de soldate hoorde spelen, herkende ze het lied niet. Dit concept intrigeerde Smith en inspireerde hem om een nieuwe versie van het volkslied te schrijven. De gitaar en cello starten de intro en het gedicht is a cappella. De woorden zijn dezelfde maar het arrangement is zachter dan de versie van Francis Scott Key. In plaats van het strijdlied brengt Smith het lied opnieuw naar de essentie van de tekst — terug naar de kwetsbare vragen: “Is the flag still there? Does the flag still fly? Are the people still free and brave?”


  • WAT: The Singing Guitar
  • WIE: Conspirare o.l.v. Craig Hella Johnson samen met LA Guitar Quartet, Texas Guitar Quartet, Austin Guitar Quartet en Douglas Harvey [cello]
  • UITGAVE: Delos 0013491359526
  • BESTELLEN: https://conspirare.org/product/the-singing-guitar/
  • FOTO’S:James Goulden en Scott Van Osdol
  • SPOTIFY
  •  

Krijg elke donderdag een overzicht in je mailbox van alle artikelen die geplaatst zijn op Klassiek Centraal. Schrijf je snel in: