Amazing Haydn trekt volle zalen, met dank aan Papa Haydn

Zondag 22 oktober sloot het jaarlijks festival Amazing Haydn in Mechelen af onder het motto ‘Adembenemend Virtuoos’. Het bekende Bayerischers Kammerorchester Bad Brückenau speelde onder leiding van dirigent Johannes Moesus en met violiste Tianwa Yang een klassiek programma rond Haydn met een zijsprong naar de overgang tussen 19de en 20ste eeuw.

Een week eerder, op zondag 15 oktober musiceerde het Duitse gezelschap, Trio Wiek onder het thema ‘Serenade & Fantasie’ in het kerkhotel MarinS Patershof waar ondergetekende ooit nog mee in het koor zong voor de Sint-Franciscusviering toen de ‘Bruine Paters’ nog in het klooster waren: “Ooo Sanc-tiii-simaa-aa Aaanimaaaa, iiii-in cuujuus traaansituuus, iii-i-in cuujuus traaaansituuus…”. Dat is nu dus ruim 35 jaar geleden, moeilijk te geloven wat er in die redelijk korte tijd enorm veranderde in onze samenleving. Geen Bruine Paters meer, geen klooster meer, een tot hotel met vergaderzalen omgebouwde kerk. Het blijft voor mij wennen, vooral omdat ik de lelijke neo-gotische kerk gewend was en er bijzonder aangename herinneringen aan overhoud. Maar wat wel gebleven is, is de muziek van, onder meer Joseph Haydn, de ‘peetvader’ van dit jaarlijks weerkerend kleinere, maar niet te missen festival.

Het Trio Wiek bestaat uit fluit, cello en piano, een opstelling die in Haydns tijd furore maakte. Het programma werd mooi opgebouwd naar een climax die iets van een apotheose had. Men begon met het Trio in D van Johann Wilhelm Wilms (1772-1847) die men wel eens de Nederlandse Beethoven placht te noemen, maar laten we dat toch wel sterk overdreven vinden. Bovendien was deze Duitser geen Nederlander al werd Amsterdam wel zijn werkplek waar hij zijn loopbaan zou slijten vanaf zijn 19de levensjaar. Hij was onder meer fluittist en zo ligt het voor de hand dat hij voor dit instrument componeerde. Het trio is een lief werk, best aangenaam om te leren kennen en van te genieten. Een snoepje. Iets sterker van structuur klonk het Trio in A van Johann Nepomuk Hummel (1778-1837) en maakte duidelijk dat Haydn bij wijze van spreken mee zijn pen vasthield.

Het Klaviertrio in G van hij die heel dit jaarlijkse feest inspireert, is een echte Haydn. Rijk aan schakeringen, melodisch af en natuurlijk met de nodige addertjes onder het gras. Het is zoeken naar een werk van Joseph Haydn waar hij geen grapje in verstopt heeft. Kers op de taart was het Klaviertrio in g van Carl Maria von Weber (1786-1826). Dit werk overtreft de drie vorige, het is een ijzersterke compositie die van het trio een orkest maakt. Alle registers weet Weber hier naar voor te halen en het is aan de musici om die brede muzikaliteit van de lichtste nootjes tot de volle tutti perfect te interpreteren. Daar slaagde het Trio Wiek als geen ander in. Wat een evenwicht en afgewerkte balans krijg je te horen. De fluit (Christina Fassbender) is heerlijk van klank en gevarieerd zoals het moet, de piano (Florian Wiek) wordt bespeeld met een lichte toucher die ideaal is om in zo’n trio te spelen en de cello (Justus Grimm) verovert de harten met haar zeer warme klank. Bij Outhere Music kan je een erg fijne CD kopen van het Trio Wiek met werken van Philippe Gaubert.

Vorstelijk slotconcert Amazing Haydn

De haast paleiszaal te noemen Sint-Pieter en Pauluskerk te Mechelen is een prachtig barokdecor dat ideaal is om klassiek werk te laten weerklinken. In zo’n kerk met de alures van een paleis hoort een vost thuis en zo was het ook, ere-voorzitter van het Haydngenootschap Vlaanderen dat Amazing Haydn organiseert, Vorst Anton II Esterhazy de Galantha was met zijn gemalin opnieuw speciaal afgereisd naar Mechelen om dit concert bij te wonen. De kerk zat afgeladen vol en gelukkig maar, want het concert was om duimen en vingers af te likken. Dat laatste gebeurde trouwens letterlijk een week voordien waar het concert met een dessertenbuffet werd afgesloten en ook dit slotconcert zou een receptie krijgen in het Mechelse stadhuis waar je je buikje naar hartenlust kon vullen.

Johan Baptist Vanhal (1739-1813) zijn muziek komt te weinig aan bod. Zijn Sinfonie in g. Bryan g2 is een ware openbaring. Je hoort dit werk nooit en dat is een enorme vergissing. Het is de verdienste van dirigent Johannes Moeser dat dit werk op het programma stond. Hij is gespecialiseerd om (haast) onbekende werken op te zoeken als een echte detective die de speld in de hooiberg weet te vinden. En wat voor speld kregen we te horen! Een werk dat vrolijk en pittig opent met het Allegro moderato. Het Adagio daarentegen ontroert werkelijk met een uitzonderlijk mooie hobosolo die dit adagio leidt met grote liefde. Ook in het daarop volgende Menuetto en Trio krijgt de hobo nog een vooraanstaande rol zodat je zou kunnen gewagen van een half concerto te spreken. De finale is een finale zoals het hoort, helemaal in de stijl van zijn tijd en met veel energie. Erg mooi.

Voor het eerste vioolconcerto KV 207 van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) deed men beroep op de Chinese violiste Tianwa Yang. Ze is een ware virtuose die met temperament ingaat op al wat op de partituur staat. Voor Mozart vond ik haar te heftig, de lyriek moest onderdoen voor een bijna teveel aan energie. Graag had ik meer emotie gehoord en beleefd. Die emotie kregen we dan weer wel na de pauze waar Tainwa Yang bewees waar ze voor staat en dat is niet te weinig, wel integendeel. In het korte werkje ‘Introduktie en Tarantelle’ van Pablo de Sarasate (1844-1908) liet ze niet alleen de zuiverste finesse horen die een viool bieden kan, ze verbaasde iedereen met een onvoorstelbare virtuositeit die ongekend zuiver was, geen kreuntje was er te horen. Zeg maar ‘wow!’. Daar komt dan nog een instrument bij dat je op zich al doet smelten. Een echte Guarneri. Wat een klankrijkdom heeft deze viool, een droom die werkelijkheid wordt.

Om haar virtuoos verhaal af te maken speelde Yang van dezelfde componist de Zigeunerweisen. Wel, ik geef even mee dat ik ‘de zigeuners’ al jaar en dag bijzonder goed ken (ik reis er jaarlijks minstens een keer naar af en leef met hen in hun totale materiële armoede) en ik kon me niet aan de indruk ontdoen dat Yang geen Chinees maar Zigeunerbloed in de aderen heeft stromen. De Sarasate heeft dit volk zijn ziel gevat en vertaald in dit werkje en zo heeft ook Yang het uitgevoerd. Even voelde ik me in een of ander Mahalla in een Balkanland waar je ongeschoolde Roms kan horen musiceren op een wijze die wij niet snappen. Hoe doen ze het zonder scholing, is dé hamvraag die nooit opgelost wordt. Hoe dan ook, Yang vertolkte het werk en de ziel die er in zit als een van de grootste violisten denkbaar.

Het concert en meteen het festival Amazing Haydn sloot af met de Sinfonie in A ‘Tempora Mutandat’ van de papa der muziekpapa’s, Joseph Haydn zelf. Zo hoort het ook en het publiek werd bedankt met als bis het derde deel uit een simfonie van Carl Stamitz (1745-1801).

Wil je dit jaarlijks weerkerend festival niet missen? Noteer dan nu al wat de herst van 2018 te bieden heeft tijdens Amazing Haydn. Drie concerten in oktober en november 2018 met het Concilium Wien, het Liszt Trio Wien en het Linos Ensemble. Noteer ook dat Klassiek Centraal graag opnieuw perspartner van dit festival zal zijn.


  • WAT: Amazing Haydn 2017
  • WIE: Trio Wiek en Bayerischers Kammerorchester Bad Brückenau met violiste Tianwa Yang o.l.v. Johanes Moeser
  • WAAR & WANNEER: Trio Wiek: kerkhotel MarinS Patershof op 15 oktober 2017 – Bayerischers Kammerorchester Bad Brückenau met violiste Tianwa Yang o.l.v. Johanes Moeser op 22 oktober in de Sint-Pieter en Pauluskerk, beide te Mechelen
  • FOTO’S: © Carine Peeraer en Klassiek Centraal

Tags

Gerelateerde Artikelen

Krijg elke donderdag een overzicht in je mailbox van alle artikelen die geplaatst zijn op Klassiek Centraal. Schrijf je snel in: